خبرگزاری مهر _ گروه سلامت؛ تغذیه با شیر مادر یکی از اساسی‌ترین و طبیعی‌ترین راه‌های فراهم سلامت و رشد نوزادان است که از دیرباز در فرهنگ‌ها و جوامع گوناگون مورد پافشاری قرار گرفته است. تحقیقات علمی نشان داده‌اند که شیر مادر نه‌تنها نیازهای تغذیه‌ای نوزاد را به بهترین شکل فراهم می‌کند، بلکه نقش کلیدی در تحکیم سیستم ایمنی، افت خطر ابتلاء به بیماری‌ها و بهبود رشد جسمی و ذهنی کودک دارد. با این حال، در سال‌های تازه، به دلایل مختلفی از جمله تحول سبک زندگی، اشتغال مادران و تبلیغات گسترده محصولات جانشین، مقدار شیردهی در برخی جوامع افت یافته است.

این در حالی است که سازمان‌های جهانی بهداشت، از جمله سازمان بهداشت جهانی (WHO) و یونیسف، به‌طور مداوم بر اهمیت تغذیه انحصاری با شیر مادر در شش ماه نخست زندگی و تداوم آن تا ۲ سالگی پافشاری دارند و در دنیای امروز، که سلامت و تغذیه کودکان از با اهمیت ترین برتری‌های جوامع محسوب می‌شود، تغذیه با شیر مادر به‌گفتن یکی از اساسی‌ترین عوامل در رشد و سلامت نوزادان مورد دقت متخصصان قرار گرفته است.

مزایای بی‌بدیل شیر مادر برای نوزاد

شیر مادر ترکیبی بی همتا از مواد مغذی، آنتی‌بادی‌ها و آنزیم‌های الزامی است که برای رشد و تکامل کودک الزامی می باشند. این شیر سرشار از پروتئین، چربی‌های سودمند، ویتامین‌ها و مواد معدنی بوده و به‌طور طبیعی مشابه با نیازهای تغذیه‌ای کودک تحول می‌کند. آغوز، که در روزهای نخست بعد از تولد ترشح می‌شود، حاوی مقادیر بالایی از آنتی‌بادی‌ها و عوامل ایمنی‌زا است که نوزاد را در برابر بیماری‌ها و عفونت‌های گوناگون محافظت می‌کند.

از دیگر مزایای مهم شیر مادر می‌توان به افت خطر ابتلاء به بیماری‌هایی نظیر اسهال، عفونت‌های تنفسی، آلرژی، دیابت نوع ۱ و ۲، چاقی و برخی سرطان‌های دوران کودکی اشاره کرد. پژوهش‌های علمی نشان داده‌اند که نوزادانی که با شیر مادر تغذیه خواهد شد، از ضریب هوشی بالاتری برخوردارند و در آینده کارکرد شناختی بهتری دارند.

تأثیر شیر مادر بر سلامت مادران

مزایا تغذیه با شیر مادر تنها محدود به نوزادان نیست، بلکه مادران نیز از این فرآیند سود می‌برند. شیردهی به افت خونریزی بعد از زایمان، برگشت سریع تر رحم به حالت طبیعی، افت خطر ابتلاء به سرطان سینه و تخمدان، و این چنین کنترل وزن پشتیبانی می‌کند. علاوه بر این، مادرانی که به نوزاد خود شیر خواهند داد، طبق معمولً سطح استرس کمتری دارند و پیوند عاطفی نیرومندتری با کودک خود برقرار می‌کنند.

افت هزینه‌های درمانی و اقتصادی

کودکانی که با شیر مادر تغذیه خواهد شد، کمتر بیمار خواهد شد و به همین علت هزینه‌های درمانی و مراجعه به پزشک افت می‌یابد. این چنین، والدین هزینه‌ای برای خرید شیرهای مصنوعی و وسایل مربوط به آن پرداخت نمی‌کنند، که از نظر اقتصادی به سود خانواده و جامعه است.

تغذیه با شیر مادر؛ راهکاری برای گسترش پایدار

شیر مادر نه تنها بر سلامت فردی، بلکه بر سلامت اجتماعی و اقتصادی نیز اثرگذار است. این روش تغذیه‌ای هزینه‌ای برای خانواده‌ها ندارد و بار مالی سیستم‌های بهداشتی را افت می‌دهد، چون کودکانی که با شیر مادر تغذیه خواهد شد کمتر بیمار خواهد شد و نیاز کمتری به مراجعه به پزشک و مصرف دارو دارند. از نظر دیگر، شیردهی از نظر زیست‌محیطی نیز سودمند است، چون تشکیل آن نیازی به منبع های اضافی، بسته‌بندی یا حمل‌ونقل ندارد و جهت افت آلودگی محیط زیست می‌شود.

علاوه بر فراهم نیازهای جسمانی، مطالعات نشان داده‌اند که تغذیه با شیر مادر می‌تواند به بهبود ضریب هوشی و کارکرد شناختی نوزادان پشتیبانی کند. ترکیبات حاضر در شیر مادر، از جمله اسیدهای چرب امگا ۳، به گسترش مغز و سیستم عصبی نوزاد پشتیبانی می‌کند.

بهبود فرآیند بهبودی بعد از زایمان

شیردهی نقش مهمی در افت خونریزی بعد از زایمان و برگشت سریع تر رحم به حالت عادی دارد. این فرآیند به مادران پشتیبانی می‌کند تا سریع تر به حالت طبیعی بازگردند و از عوارض بعد از زایمانی جلوگیری شود.

افت ریسک ابتلاء به سرطان‌ها

تحقیقات متعدد نشان داده‌اند که مادرانی که به نوزادان خود شیر خواهند داد، با افت ریسک ابتلاء به سرطان‌های سینه و تخمدان مواجه می باشند. این کار می‌تواند به‌گفتن یک پیشگیری طبیعی از ابراز بیماری‌های جدی در زنان محسوب شود.

تشکیل پیوند عاطفی و روانی

فرایند شیردهی علاوه بر مزایای فیزیکی، به تحکیم ربط عاطفی بین مادر و نوزاد پشتیبانی می‌کند. این پیوند عاطفی در مرحله های رشد بعدی کودک، نقش بسزایی در تشکیل مطمعن به نفس و حس امنیت دارد.

با وجود مزایای بی‌شمار شیر مادر، متأسفانه برخی عوامل از جمله اشتغال مادران، افتپشتیبانی‌های اجتماعی، آگاهی ناکافی و تبلیغات جانشین‌های مصنوعی، علتکاهش مقدار شیردهی در برخی جوامع شده است. برای از بین بردن این چالش‌ها، سیاست‌گذاری‌های حمایتی از جمله افزایش مرخصی زایمان، تشکیل فضاهای مناسب شیردهی در محیط‌های کاری، آموزش مادران و خانواده‌ها، و مقابله با تبلیغات نادرست شیرهای مصنوعی الزامی است.

حال نظر متخصصان چیست؟

مژگان مظلوم مربی کشوری مشاور شیردهی و ترویج تغذیه با شیر مادر در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری مهر، اصرار کرد: تغذیه با شیر مادر از بدو تولد، بهترین و مناسب‌ترین انتخاب برای رشد و سلامت نوزاد است.

وی با اشاره به پیشنهاد سازمان جهانی بهداشت او گفت: تغذیه با شیر مادر، تماس پوست با پوست مادر و نوزاد بلافاصله بعد از تولد و اولین تغذیه از پستان مادر ظرف ساعت اول، مزایا تعداد بسیاری از جمله تشکیل ربط عاطفی مادر و نوزاد، اغاز و تداوم شیردهی و افت خطر مرگ‌ومیر کودکان دارد. این عمل می‌تواند سالانه از مرگ یک میلیون نوزاد جلوگیری کند.

نقش شیردهی در افت خطر ابتلاء به بیماری‌های مزمن و سرطان‌ها

مظلوم در ادامه به برخی باورهای غلط در جامعه اشاره کرد و او گفت: برخی فکر می‌کنند که تغذیه با شیر مادر علتزردی نوزاد می‌شود. این در حالی است که ماده بتاکاروتن حاضر در آغوز که عامل رنگ زرد آن است، پیش‌ساز ویتامین A بوده و نقش مهمی در تحکیم سیستم ایمنی و محافظت از نوزاد دارد. در واقع، عدم تغذیه صحیح با شیر مادر و تخلیه ناکافی شیر از پستان می‌تواند عامل زردی باشد.

محمود راوری متخصص کودکان، عضو هیئت مدیره انجمن علمی ترویج تغذیه با شیرمادر ایران، مربی ارشد کشوری و مشاور شیردهی در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری مهر او گفت: تغذیه مادر یکی از با اهمیت ترین و اثربخش‌ترین مداخلات برای بقای کودک محسوب می‌شود. شیر مادر، کامل‌ترین، مناسب‌ترین و یقین‌ترین روش تغذیه نوزاد است که همه نیازهای اولیه او را، به‌اختصاصی در شش ماه اول زندگی که نیازی به تغذیه تکمیلی ندارد، فراهم می‌کند. جوامعی که بر تغذیه با شیر مادر پافشاری دارند و از سلامت و هوشمندی بیشتری برخوردار می باشند. سازمان جهانی بهداشت نیز اهمیت تغذیه با شیر مادر را قبول کرده است.

تأثیر شیر مادر بر افت بیماری‌ها و تحکیم سیستم ایمنی

راوری او گفت: یکی از با اهمیت ترین اجزای شیر مادر، آغوز است که در روزهای نخست بعد از زایمان تشکیل می‌شود. این مایع مورد قیمت حاوی پروتئین‌های بالا و مواد حفاظتی و ایمنی‌قسمت است که نوزاد را از بیماری‌ها و عفونت‌ها محافظت می‌کند. برخلاف باورهای غلط، آغوز بهترین تغذیه‌ای است که خداوند در بدن مادر قرار داده است.

به گزارش مهر؛ تغذیه با شیر مادر یکی از مؤثرترین و طبیعی‌ترین راهکارها برای ضمانت سلامت نوزادان و مادران است. این شیوه تغذیه نه تنها همه نیازهای جسمی نوزاد را در ماه‌های نخست زندگی فراهم می‌کند، بلکه با تحکیم سیستم ایمنی و افت خطر بیماری‌ها، به رشد و گسترش کودک پشتیبانی می‌کند.

علاوه بر این، شیر مادر نقش مهمی در بهبود سلامت مادران، افت هزینه‌های درمانی و تحکیم پیوند عاطفی بین مادر و کودک دارد. با دقت به مزایای بی‌شمار این روش تغذیه‌ای، پشتیبانی‌های اجتماعی، ترقی آگاهی عمومی و ترویج فرهنگ شیردهی در جوامع می‌تواند به افزایش نرخ شیردهی و در نتیجه بهبود سلامت عمومی جامعه پشتیبانی کند. شیر مادر نه تنها یک منبع غذایی، بلکه یک اندوخته‌گذاری برای آینده‌ای سالم‌تر و پایدارتر است.