چشمپوشی مراجع نظارتی از ترویج سیگار و الکل در سریالهای نمایش خانگی

چشمپوشی مراجع نظارتی از ترویج سیگار و الکل در سریالهای نمایش خانگی, گزارشها نشان میدهد که شخصیتهای سریالهای نمایش خانگی به طور مکرر در حال مصرف سیگار و مشروبات الکلی به تصویر کشیده میشوند. این روال در میان نوجوانان و جوانان، مصرف این مواد را عادی و حتی جذاب جلوه میدهد. کارشناسان معتقدند که نمایش مداوم این صحنهها بدون نشان دادن عواقب منفی، نوعی تبلیغ غیرمستقیم و مخرب محسوب میشود.

تأثیر الگوهای سینمایی بر نگرش مخاطبان مهدی اسماعیلتبار، روانشناس، به تاشکن گفت متأسفانه بسیاری از سینماگران نمیدانند چگونه صدمههای ناشی از سیگار را در آثار به نمایش بگذارند.

این فرآیند عادیسازی نرم یک رفتار ناسالم است که به ویژه بر دختران و پسران جوان تأثیرگذار است. اسماعیلتبار افزود سیگار در سینما اغلب به عنوان یک میانبر روایی برای نشان دادن استرس، مرموز بودن یا خستگی کاراکتر به کار میرود. این کلیشههای بصری سالها تکرار شده و اکنون در سریالهای خانگی به اوج رسیدهاند. نویسندگان و کارگردانان باید در کنار روانشناسان محتوا بسازند تا زشتی اعتیاد را بدون الگو کردن آن به تصویر بکشند.

منافع پنهانی و تبلیغات غیرمستقیم مهدی شاهمرادی، روانشناس دیگر، اشاره کرد که در پشت صحنههای سیگار کشیدن در سریالها اغلب منافع اندوختهداری و تبلیغات پنهان شرکتهای دخانیات وجود دارد.

این تصور در ناخودآگاه نوجوانان ریشه میدواند و انگیزه تقلید را تقویت میکند. شاهمرادی هشدار داد علنی کردن معضلات اجتماعی در قالب تفریحی، مجوزی برای انجام آن رفتارها محسوب میشود. برخی فیلمسازان استدلال میکنند که واقعیت جامعه را نشان میدهند، اما راهحل واقعیسازی، ترویج اعتیاد نیست. عدم نمایش برخی صدمهها، آسیب کمتری به جامعه میزند تا نمایش اغراقآمیز و جذاب آنها.

گسترش تبلیغات به مشروبات الکلی سید کمیل حسینی، جامعهشناس و پژوهشگر صدمههای اجتماعی، به تاشکن اظهار داشت پس از سکوت مراجع در قبال تبلیغ سیگار، اکنون مصرف الکل در سریالهای نمایش خانگی عادیسازی شده است.

مخاطب حک میشود و مصرف را تشویق میکند. حسینی تأکید کرد الکل نباید در رسانهها دیده شود، زیرا دیدن مکرر آن، بار ارزشی و وجهه اجتماعی میدهد.

راه مقابله، تولید محتوای پیشگیرانه با تمرکز بر عوارض جسمی و اجتماعی الکل است. همچنین لازم است محتوای سریالها از فیلترهای قانونی و اخلاقی عبور کند تا از انتشار محتوای ترویجکننده اعتیاد جلوگیری شود. مسئولیت قضایی و نظارتی حمیدرضا محمدی، وکیل دادگستری، توضیح داد بر اساس قوانین جاری، ترغیب غیرمستقیم به مصرف مشروبات الکلی در رسانهها میتواند مصداق معاونت در جرم باشد.

با این حال، عدم عکسالعمل بهموقع مقامات قضایی، این روند را تشدید کرده است. مدعیالعموم موظف است با رفتارهای هنجارشکنانه و ضدارزشی در رسانهها برخورد کند تا جامعه از آسیبهای فرهنگی در امان بماند. سخنگوی قوه قضاییه پیشتر اعلام کرده بود که دستگاه قضایی هرگونه حرکت ضدارزشی و ضداخلاقی را نمیپذیرد. اکنون باید دید چه تدابیری برای مقابله با سریالهایی که ترویج اعتیاد را بهانهی روایی میکنند، پیش رو خواهد بود.