سالانه ۱۵۰ هزار سکته مغزی در ایران ثبت می‌شود؛ ۱۱۰ مرکز درمانی کد ۷۲۴ فعال است
به گزارش تاشکن، نسرین بیات معاون مرکز مدیریت پیوند و درمان بیماری‌های وزارت بهداشت با اشاره به روز جهانی سکته مغزی که در ۲۹ اکتبر برگزار می‌شود، اعلام کرد سالانه به طور می‌انگین ۱۵۰ هزار مورد از انواع سکته مغزی در کشور رخ می‌دهد که شامل سکته‌های ایسکمیک و هموراژیک (خونریزی مغزی) می‌شود.
مدیریت زمان طلایی اولویت اصلی وزارت بهداشت
بیات تأکید کرد که محور برنامه‌ریزی‌های وزارت بهداشت، مدیریت زمان طلایی تشخیص و مداخله درمانی اولیه سکته مغزی است. او زمان طلایی درمان را ۳ تا ۶ ساعت اول از بروز علائم اعلام کرد و گفت آگاهی‌رسانی به جامعه باید طوری باشد که مردم علائم هشداردهنده را بشناسند و بلافاصله با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرند، زیرا بخش زیادی از زمان طلایی در فاصله بروز علائم تا تماس با اورژانس از دست می‌رود.
بیش از ۱۱۰ مرکز درمانی مجری برنامه کد ۷۲۴
وی افزود در حال حاضر بیش از ۱۱۰ مرکز درمانی در سراسر کشور قابلیت پذیرش و درمان بیماران کد ۷۲۴ (برنامه ملی مدیریت درمان سکته‌های حاد مغزی) را دارند. این کد شامل خدماتی است که در هفت روز هفته و ۲۴ ساعت شبانه‌روز توسط بیمارستان‌های مجری برای بیماران با علائم سکته حاد مغزی انجام می‌شود.
گسترش مراکز تخصصی مداخلات عروقی تا ۲۰ مرکز در دو سال آینده
بیات گفت در حال حاضر ۱۰ مرکز با قابلیت ارائه خدمات تخصصی لایه چهارم (مداخلات عروقی با دستگاه آنژیوگرافی) در سطح کشور وجود دارد که طبق برنامه‌ریزی‌ها در یک تا دو سال آینده به ۲۰ مرکز افزایش یابد. می‌انگین سن بروز سکته مغزی در ایران ۶۵ تا ۷۰ سال است و بیمارستان‌های مجری برنامه ۷۲۴ دارای واحد‌های SCU برای بستری و درمان تخصصی بیماران هستند.
آمار مرگ‌ومیر و عملکرد اورژانس پیش‌بیمارستانی
معاون وزارت بهداشت با اشاره به آمار جهانی ۱۳۹ در ۱۰۰ هزار نفر برای بروز سکته مغزی، گفت در مطالعه‌ای در ایران، می‌زان مرگ‌ومیر در بیماران منتقل شده به مراکز درمانی ۱۹.۸ درصد بوده، اما بر اساس داده‌های سامانه پرونده الک‌ترونیک سلامت این رقم به حدود ۱۲ درصد رسیده است. کل ناوگان اورژانس پیش‌بیمارستانی با کد ۷۲۴ آشنا است و کد سما (سکته مغزی اورژانس پیش‌بیمارستانی) برای مدیریت زمان و درمان بیماران اجرا می‌شود. اورژانس بلافاصله پس از تماس به محل اعزام شده و بیمار را در کوتاه‌ترین زمان به نزدیک‌ترین بیمارستان مجری منتقل می‌کند.
اقدامات اولیه اطرافیان تا رسیدن آمبولانس
بیات در مورد اقدامات اولیه اطرافیان تاکید کرد اولا باید بلافاصله با اورژانس ۱۱۵ تماس گرفته شود. دومین نکته، باز نگه داشتن راه تنفسی بیمار در صورت بسته بودن آن است. چون بیمار ممکن است دچار افت سطح هوشیاری یا استفراغ شود، باید به آرامی به یک طرف برگردانده شود تا از برگشت مایع استفراغی به راه هوایی جلوگیری گردد.
خدمات توانبخشی در بیمارستان‌های مجری کد ۷۲۴
وی درباره خدمات توانبخشی گفت در برنامه ملی مدیریت درمان سکته‌های حاد مغزی، ساختار توانبخشی شامل کاردرمانی، فیزیو‌تراپی و گفتاردرمانی در همه بیمارستان‌های مجری تعریف شده است. در سال ۱۴۰۲ نزدیک به ۳۰ درصد بیماران این خدمات را دریافت کرده‌اند و هدف گسترش این خدمات به تمام مراکز و افزایش تعداد مستفیدان است.
علائم هشداردهنده سکته مغزی
بیات علائم هشداردهنده را به شرح زیر تشریح کرد گیجی، سفتی گردن، اختلال در گفتار، عدم درک کلام دیگران، بیهوشی صورت یا دست و پا، دو بینی، تار دید، نابینایی در یک یا دو چشم، سردرد شدید همراه با تهوع و گیجی، اختلال در راه رفتن، عدم اعتدال و تشنج. هر یک از این علائم به تنه‌ایی یا در ترکیب با دیگران می‌تواند هشداردهنده سکته مغزی باشد.
سکته مغزی بیماری خاموش است؛ علائم موقت خطر را از بین نمی‌برد
وی تأکید کرد زمان مهم‌ترین عامل در بهبود بیماران است. سکته مغزی بیماری خاموشی است که فرد بدون علتی ظاهری اعتدال، حافظه، کنترل عضلات و توانایی شناختی را موقت از دست می‌دهد. موقت بودن علائم به معنای گذر از خطر نیست؛ بیمار باید علائم را جدی بگیرد و بلافاصله به مراکز درمانی مراجعه کند.
اجرای برنامه تله‌استروک (مدیریت از راه دور) در آینده نزدیک
به گزارش تاشکن، بیات از اجرای برنامه مدیریت درمان سکته مغزی از راه دور (تله‌استروک) در آینده نزدیک خبر داد. این برنامه جهت ارائه خدمات به مناطق دورافتاده قابل اجرا است؛ مراکز فوق‌تخصصی تعیین شده و نورولوژیست‌ها و متخصصان به صورت آنلاین برای مشاوره، تصمیم‌گیری درمانی و نظارت بر درمان در مراکزی که امکانات تخصصی ندارند، در دسترس خواهند بود. معاینات و آزمایشات بیمار به صورت الک‌ترونیکی به مراکز پیشرفته ارسال شده و تصمیم درمانی گرفته می‌شود؛ سپس درمان در همان مرکز انجام می‌شود یا بیمار به مرکز مجهز‌تر منتقل می‌گردد. این برنامه در دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه به صورت پایلوت اجرا شده و برای نقاط فاقد امکانات تخصصی تعمیم داده خواهد شد.