>> معارفه ۲۲ هزار مرکز غیر بهداشتی به مراجع قضایی در طرح سلامت نوروزی >> به گزارش تاشکن

>> معارفه ۲۲ هزار مرکز غیر بهداشتی به مراجع قضایی در طرح سلامت نوروزی >> به گزارش تاشکن، طرح جامع سلامت نوروزی با هدف ارتقای سطح بهداشت در حوزههای متنوعی از جمله درمان، تغذیه و محیط زیست، از تاریخ ۱۱ اسفند ماه ۱۴۰۳ به طور همزمان در سراسر کشور آغاز به کار کرد.

آمار و ارقام بازرسیهای انجام شده بر اساس گزارشهای روزانه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تا به امروز بیش از یک میلیون و ۳۹۹ هزار بازرسی از مراکز مختلف توسط بازرسان بهداشت محیط اجرا شده است. این اقدامات در راستای تضمین سلامت جامعه در ایام عید نوروز صورت میگیرد. توزیع بازرسیها بر اساس نوع فعالیت بیشترین سهم بازرسیها مربوط به مراکز تهیه و توزیع مواد غذایی بوده که تعداد آنها از یک میلیون و ۱۰ هزار مورد فراتر رفته است.

اقدامات اجرایی و مجازاتها در کنار بازرسیهای روتین، مأموریتهایی نظیر نمونهبرداری از مواد غذایی، کلرسنجی منابع آب آشامیدنی، کشف و معدومسازی مواد غذایی فاسد و نامناسب از وظایف اصلی بازرسان بوده است. نتایج این نظارتها منجر به صدور ۱۷۰ هزار و ۸۱۱ اخطار کتبی برای واحدهای متخلف شده است. علاوه بر این، ۲۲ هزار و ۱۵۲ پرونده مربوط به مراکز غیربهداشتی به مراجع قضایی معارفه و ۶ هزار و ۲۵۶ مرکز متخلف پلمب یا موقتاً تعطیل گردیدهاند.

>> این آمارها نشاندهنده جدیت دستگاههای نظارتی در مقابله با تخلفات بهداشتی و حفظ سلامت عمومی در ایام عید نوروز است.کرده است.

نقش بازرسان بهداشت محیط در کنترل کیفیت بازرسان بهداشت محیط به عنوان خط مقدم مبارزه با تخلفات، وظایف گستردهای را بر عهده دارند. آنها علاوه بر بازدید از مکانها و بررسی شرایط بهداشتی فیزیکی و میکروبیولوژیکی، اقدام به نمونهبرداری سیستماتیک از مواد غذایی، آب آشامیدنی و سطوح تماس میکنند.

این نمونهها در آزمایشگاههای مرجع استانها و مرکز ارزیابی شودههای بهداشتی وزارت بهداشت آنالیز شده و در صورت عدم تطابق با استانداردهای ملی و بینالمللی، اقدامات قانونی بلافاصله اجرا میگردد.

تیمهای فنی با انجام تستهای میدانی کلرسنجی (اندازهگیری کلر آزاد باقیمانده) و بررسی پارامترهای فیزیکی-شیمیایی و میکروبیولوژیکی، از عدم آلودگی ثانویه در شبکه توزیع آب اطمینان حاصل میکنند. در مواردی که غلظت کلر کمتر از حد مجاز باشد یا مؤشرهای میکروبیولوژیکی مثبت گزارش شود، دستورالعملهای فوری برای شوک کلرینسازی، فلاشینگ شبکه و قطع موقت آبرسانی صادر میشود تا از بروز بیماریهای آبزا پیشگیری گردد.

مبارزه با مواد غذایی فاسد و تقلبی کشف و معدومسازی مواد غذایی فاسد، منقضیشده، فاقد مجوزهای قانونی یا دارای برچسبگذاری تقلبی، یکی دیگر از محوریات اصلی این طرح است. بازرسان با استفاده از تجهیزات تشخیص سریع و احساسات حسی (بوی، چشمی، لمسی)، کالاهای مشکوک را جدا کرده و برای بررسی دقیقتر به آزمایشگاه ارجاع میدهند.

معدومسازی این کالاها تحت نظارت بازرس و با تدوین محضر رسمی، با روشهای استاندارد مانند دفن بهداشتی، سوزاندن یا پایش در لندفیلهای مجاز انجام میپذیرد تا از بازگشت آنها به چرخه مصرف جلوگیری شود. مکانیزم صدور اخطار و معارفه به مراجع قضایی فرآیند برخورد با تخلفات بر اساس مصوبات شورای عالی بهداشت و قانون جرایم و مجازاتهای اسلامی تدوین شده است.

در مرحله اول، با مشاهده تخلفات سطح پایین یا متوسط، اخطار کتبی صادر و مهلت قانونی برای رفع ایرادات (معمولاً ۳ تا ۷ روز کاری) داده میشود. در صورت عدم رفع تخلفات در مهلت، تکرار تخلفات سنگین، یا مواردی که مستقیماً سلامت عمومی را تهدید میکنند (مانند استفاده از مواد افزودنی ممنوعه، آلودگی میکروبیولوژیکی بالا، یا عدم داشتن مجوزهای اصلی)، پرونده به صورت فوری به مراجع قضایی معارفه میشود.

آمار ۲۲ هزار و ۱۵۲ معارفه تحلیل و دلالت معارفه ۲۲ هزار و ۱۵۲ پرونده به مراجع قضایی در بازه زمانی کوتاه، نشاندهنده دو واقعیت مهم است اول، حجم بالای تخلفات موجود در برخی واحدهای تولید و توزیع که با خطر مستقیم برای سلامت مصرفکننده همراه است. دوم، کارایی و سرعت دستگاه نظارتی در پروندهسازی و ارسال پروندههای کامل به قوه قضاییه.

این معارفهها شامل جرایم نظیر تولید و توزیع مواد غذایی غیرمجاز، سوءاستفاده از برندهای معروف، عدم رعایت اصول HACCP و GMP، و تخلفات ên به بهداشت محیط کار و محیط زیست میشود. پلمب و تعطیلی ابزار بازدارنده نهایی پلمب ۶ هزار و ۲۵۶ مرکز متخلف، شدیدترین مجازات اداری در قانون بهداشت عمومی است که برای موارد زیر اجرا میشود تخلفات باعث خطر فوری و مستقیم برای جان و سلامت مردم (مثل وجود باکتریهای پاتوژن در مواد غذایی رده ۱).

تکرار تخلفات سنگین با وجود اخطارهای مکرر پیشین. فعالیت بدون مجوزهای اصلی स्थापی، مجوز فعالیت یا کارت سلامت معتبر. ممانعت از انجام مأموریت بازرسی یا تغییر مکان مواد مصوب به معدومسازی. پلمب تا زمان رفع کامل تخلفات، اخذ تعهد کتبی، پرداخت جرایم نقدی و تایید مجدد شرایط بهداشتی توسط کمیته نظارت استان، ادامه دارد. این اقدام مانع از ادامه فعالیت واحدهای مخرب شده و پیام قوی بازدارندگی به سایر واحدها میدهد.

همکاری بینسازمانی و نقش قوه قضاییه موفقیت این طرح نیازمند همگامسازی کامل بین وزارت بهداشت، سازمان غذا و دارو، پلیس فتا، سازمان استاندارد، شهرداریها و قوه قضاییه است. دادگاههای بهداشت و سلامت در استانها با اولویتبندی پروندههای ارجاعی از وزارت بهداشت، به سرعت به رسیدگی و صدور احکام قطعی میپردازند.

احکام صادره شامل جرایم نقدی سنگین، حبس معوق یا تحمیلی (در موارد تکرار یا ضرر جدی)، محرومیت از فعالیت اجتماعی و کسبوکار، و مصوبه معدومسازی کالاهای مصوب است. تأثیر بر اقتصاد و اعتماد عمومی اگرچه مجازاتها و پلمبها در نگاه اول ممکن است هزینههایی برای کسبوکارها به نظر برسد، اما در درازمدت، اجرای صارم قانون بهداشت، محیطی رقابتی عادلانه ایجاد میکند.

واحدهای متعهد به اصول بهداشت و کیفیت (مانند دارای نماد HACCP، ISO ۲۲۰۰۰، یا نماد سلامت وزارت بهداشت) از حذف رقبای غیرقانونی و غیربهداشتی بهرهمند شده و سهم بازار خود را حفظ میکنند. از سوی دیگر، شفافسازی نتایج بازرسیها و انتشار آمارها (مانند این گزارش)، اعتماد عمومی به سیستم نظارتی و امنیت غذایی را تقویت میکند و مصرفکننده را به انتخاب آگاهانه ترغیب میکند.

توصیههای وزارت بهداشت به مردم و صاحبان واحدها وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در بیانیهای ضمن تشکر از تلاشهای بازرسان، از صاحبان واحدهای تولید، توزیع و خدمات خواسته است تا مجوزهای स्थापی و فعالیت را بهروز نگه دارند. کارت سلامت کارکنان را با مراجعه به مراکز بهداشت معتبر تمدید کنند. سیستمهای مدیریت ایمنی غذا (FSMS) را به طور فعال اجرا نمایند.

شرایط نگهداری، حمل و نقل و نمایش کالا را بر اساس دستورالعملهای ملی رعایت کنند. همچنین از شهروندان عزیز درخواست شده است که در صورت مشاهده هرگونه تخلفات بهداشتی، عدم رعایت پروتکلهای کووید-۱۹ (در صورت لزوم)، مواد غذایی مشکوک، یا عدم نمایش مجوزها و نتایج بازرسی در محل، بلافاصله از طریق سامانههای الکترونیکی وزارت بهداشت (مانند سامانه سیب، پورتال سلامت، یا خط تلفنی ۱۴۹۰) گزارش دهند.

مشارکت مردم، رکن اصلی موفقیت طرح سلامت نوروزی و تضمین عید سالم و شاد برای همه ایرانیان است. برنامههای آتی و تداوم طرحها طرح سلامت نوروزی تنها یک رویداد فصلی نیست، بلکه الگوی عملیاتی برای طرحهای پیوسته در طول سال (مانند طرح سلامت محرم، طرح سلامت ماه رمضان، و طرحهای ویژه یومالله) محسوب میشود.

وزارت بهداشت با بهرهگیری از دادههای بازرسیهای نوروزی، نقاط ریسکزای جغرافیایی و شغلی را شناسایی کرده و برنامهریزی هدفمند برای بازرسیهای هدفمند در ماههای آتی را تدوین میکند. هدف نهایی، گذار از بازرسی واکنشگرا به بازرسی پیشگیرانه و هوشمند با استفاده از فناوریهای اطلاعاتی، ردیابی زنجیره تامین و هوش مصنوعی در پیشبینی تخلفات است.

تاشکن، به عنوان مرجع خبری تحلیلی، به گزارشدهی شفاف و لحظهای از پیشرفت این طرحها و نتایج احکام قضایی مربوطه ادامه خواهد داد تا افکار عمومی از عملکرد دستگاههای نظارتی و قضایی در حوزه حیاتی سلامت عمومی آگاه بماند.