بررسی برنامه همشاگردی سلام؛ پلتفرم زنده برای شنیدن صدای نوجوانان در تلویزیون
بررسی برنامه همشاگردی سلام؛ پلتفرم زنده برای شنیدن صدای نوجوانان در تلویزیون, پایان خیابان الوند مکانی است که استودیویی شبیه به کلاس درس در آن راهاندازی شده و نوجوانان در بنشهای مدرسهنما نشستهاند. حامد مهربانی، فراتر از یک مجری تلویزیون، در نقش معلم به میز تکیه داده و تدارکات برای پخش زنده یک برنامه اختصاصی به مناسبت میلاد حضرت علی(ع) از شبکه آموزش در حال است.
این بار برنامه همشاگردی سلام میهمان ویژهای هم دارد؛ امین زندگانی که با وجود حضور در صحنه تئاتر برای یک نمایش میدانی و پرهزینه، خودخواسته در میان نوجوانان حاضر شده است. جوان بودن تیم سازنده برنامه، اولین چیزی است که دقت را جلب میکند. تهیهکننده احسان میرمحمدعلی و کارگردان علیرضا سماورچی تهرانی، از چهرههای باتجربه در تولید محتوای تلویزیونی هستند.
ی که نه تنها مخاطب، بلکه مطالبهگر و پرسشگر فعال برنامه هستند.
گلههای امین زندگانی درباره جای خالی نوجوان در تلویزیون امین زندگانی دلیل حضور در برنامه را با وجود مشغله تئاتری، عدم پوشش کافی مسائل نوجوانان در تلویزیون عنوان کرد. او معتقد است اگرچه سریالهایی مانند طوبی ثابت کردهاند که تلویزیون همچنان مخاطب گسترده دارد، اما خلأ بزرگی در تولید محتوای مخصوص نوجوانان وجود دارد.
زندگانی اشاره کرد که در سالهای اخیر تولیدات بیشتر به سمت کودک سوق داده شده، زیرا جشنوارهها به این قشر متمایلترند.
او تأکید کرد که نوجوانان در دوره حساس بلوغ و تحول به الگوهای مناسب نیاز دارند تا در مسیر زندگی هدایت شوند. ساخت برنامه برای این قشر نیازمند تخصص و دقت بیشتر از تئاتر کودک یا تاریخی است، چرا که دغدغههای نوجوانان امروز تحت تأثیر فضای مجازی و فرهنگ فستفود، سطحی شده است. زندگانی با اشاره به ثروت فرهنگی ایران، بر ضرورت بومیسازی داستانها و اسطورههای غنی ایرانی مانند مدرسه موشها برای ساخت الگوهای دلنشین تأکید کرد.
حسین حقیقی رفاقت با مهربانی و جذابیت برنامه زنده حسین حقیقی، خوانده معروف، حضور خود را در برنامه به دو عامل رفاقت با حامد مهربانی و جذابیت فرمت زنده و بدون سانسور نسبت داد.
دیدن عکسالعملهای مثبت نوجوانان در فضای مجازی، انگیزه او برای پذیرش دعوت بوده است. حقیقی بر روی ویژگی منحصر به فرد برنامه در برقراری ارتباط مستقیم و بدون فیلتر با مخاطبان نوجوان تأکید کرد. مصاحبه با احسان میرمحمدعلی، تهیهکننده برنامه مکانیزم مطالبهگری و پرسشگری زنده تهیهکننده برنامه توضیح داد که مقصد اصلی همشاگردی سلام، فراهم کردن فضایی شفاف برای پرسشگری و مطالبهگری نوجوانان در رسانه است.
برخلاف برنامههای ضبطی پیشین که نوجوانان نقش فعالی نداشتند، در این برنامه دانشآموزان به صورت زنده دغدغههای تحصیلی، آینده شغلی و مسائل اجتماعی را مطرح میکنند. میرمحمدعلی معتقد است نسل امروز در جستجوی تحول است و باید یاد بگیرند حق دارند از زمان خود بهرهمند شوند و مطالبهگری کنند. چرا پخش زنده و ریسکپذیر؟ میرمحمدعلی دلیل انتخاب فرمت زنده را امکان پاسخگویی لحظهای به سوالات و عکسالعملهای نوجوانان عنوان کرد.
او تأکید کرد که در این برنامه هیچ خط قرمزی برای مطرح کردن سوالات وجود ندارد و نوجوانان میتوانند بدون سانسور مسائل خود را بیان کنند. این رویکرد باعث میشود فضای برنامه طبیعی و زنده بماند. معیار انتخاب حامد مهربانی به عنوان مجری انتخاب حامد مهربانی بر اساس توانایی برقراری ارتباط صمیمی با نوجوانان و درک دغدغههای آنها صورت گرفته است.
میرمحمدعلی بیان کرد که مهربانی علاوه بر تخصص در حوزه آموزش، توانایی مدیریت فضای خاص برنامه را دارد و بهترین گزینه برای هدایت این فرمت بوده است. آموزش مهارت در کنار تحصیل مقصد نهایی برنامه، آموزش مهارتهای مختلف در کنار دروس مدرسه است. تیم برنامه از معلمان و متخصصان دعوت میکند تا با نوجوانان درباره مشاغل، مهارتهای فنی و روشهای مطالعه صحیح گفتگو کنند تا بچهها تنها به دروس اکتفا نکنند.
برنامهریزی برای فصل سوم بخش رقابتی یکی از ایدههای فصل جدید، افزودن بخشهای رقابتی محلهای یا تحصیلی برای ایجاد شوق و انگیزه در نوجوانان است. این بخشها فرصت اشتراکگذاری و یادگیری در فضایی دوستانه را فراهم میکنند. همچنین تیم برنامه در تلاش است تا با پخش در شبکههای مکمل و پلتفرمهای اینترنتی، دامنه دسترسی را گسترش دهد.
دیدگاه کارگردان علیرضا سماورچی تهرانی ساختار پویا و محوریت کلاس درس کارگردان برنامه همشاگردی سلام را برنامهای پویا و متفاوتی تعریف کرد که ساختار جدیدی با محوریت فضای کلاس درس و حضور دانشآموزان دارد. مقصد اصلی، دادن تریبون به نوجوانان است تا صدای خود را بشنوند و دغدغهها را بیان کنند.
چالشهای کارگردانی زنده با نوجوانان سماورچی تهرانی چالشهای برنامه زنده را پذیرش کرد، به ویژه احتمال پرسش سوالات چالشبرانگیز توسط دانشآموزان. او توضیح داد که سوالات از قبل به دانشآموزان داده نمیشود، اما پیش از برنامه با آنها گفتگو شده و راهنمایی میشوند تا سوالات سودمند و مخاطبمحور بپرسند. بررسی سطح دانشآموزان نسل جدید کارگردان معتقد است نسل امروز از نظر هوشمندی و تواناییهای ذهنی گسترشیافتهتر از نسلهای پیشین است.
اگرچه کرونا و آموزش آنلاین چالشهایی ایجاد کرد، اما نمیتوان گفت سطح دانشآموزان کاهش یافته. برنامه تلاش میکند این نسل را به رسمیت بشناسد و تریبونی امن برای بیان نظرات فراهم کند. انتخاب مجری حرفهای به جای سلبریتی سماورچی تهرانی دلیل عدم انتخاب مجری سلبریتی را نیاز به فردی کاربلد و آشنای با فضای آموزشی عنوان کرد. مجری باید توانایی تعامل واقعی با نوجوانان و مدیریت برنامه پرجمعیت را داشته باشد، نه شهرت محض.
اهمیت زیباییشناسی و طراحی بصری کارگردان بر ضرورت دقت در طراحی بصری و فضاسازی تأکید کرد تا محیطی دلنشین برای دانشآموزان و مخاطبان تلویزیونی خلق شود. هدف این است که برنامه از نظر ظاهری نیز لذتبخش و تاثیرگذار باشد. حامد مهربانی اینجا وجود نوجوانان نمایشی نیست تفاوت با سایر برنامهها کنشگری واقعی مجری برنامه ویژگی منحصر به فرد همشاگردی سلام را حضور واقعی و کنشگرانه دانشآموزان عنوان کرد.
آنها تنها تماشاچی نیستند، بلکه میتوانند سوالاتی بپرسند که مسیر برنامه را تغییر دهد. با حضور نزدیک به ۳۰ مهمان در هر قسمت، دانشآموزان در عمل مهمانان برنامه محسوب میشوند با تفاوت اینکه هدایت آنها برخلاف بزرگسالان، غیرممکن و عفوی است. سختی و جذابیت تعامل زنده مهربانی پذیرش کرد که مدیریت این تعاملات بسیار سخت است، زیرا در آنتن زنده هر کلمهای تحت نظر قرار میگیرد.
با این حال، شور و شوق نوجوانان انرژی تازهای به برنامه و مجری میبخشد و برنامه را هم دلنشینتر و هم چالشبرانگیزتر میکند. نسل امروز آگاهتر و پرانرژیتر مهربانی نوجوانان امروز را از نظر اطلاعات و دسترسی به اینترنت و شبکههای اجتماعی، گسترشیافتهتر از نسلهای قبلی توصیف کرد. سوالات آنها گاهی شگفتزدهکننده است، اما انرژی و شوق آنها رونق خاصی به برنامه میبخشد و انگیزه مجری را برای ادامه با شوق بیشتر میکند.
آشنایی مجری با فضای مدرسه حامد مهربانی اشاره کرد که ارتباط او با دانشآموزان تنها در اجرای برنامه خلاصه نمیشود، بلکه در عرصه آموزش نیز سابقه و درک لازم را دارد. این آشنایی عمیق با فضای مدرسه، پایه تعامل موثر در برنامه است.










