خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها هادی شمسی ثانی: وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَکُمْ خَشْیَةَ إِمْلَاقٍ نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِیَّاکُمْ إِنَّ قَتْلَهُمْ کَانَ خِطْئًا کَبِیرًا؛ فرزندانتان را از بیم تنگدستی نکشید؛ ما به آنان و شما روزی می‌دهیم، یقیناً کشتن آنان گناهی بزرگ است. «سوره اسرا، آیه ۳۱»، این آیه شریفه، نه تنها حرمت جان انسان از نخستین لحظات تکوین نطفه را یادآور می‌شود، بلکه هشداری است بر پیامدهای فردی و اجتماعی نادیده گرفتن حق حیات.

جنین، به گفتن موجودی دارای حرمت ذاتی، در قوانین شرعی و حقوقی ایران، از پشتیبانی‌های اختصاصی‌ای برخوردار است. با این حال، سقط به عمد جنین، به یکی از چالش‌های پیچیده نظام سلامت تبدیل شده است؛ اتفاق‌ای که افزون بر نقض قوانین شرعی و اخلاقی، جان مادران را نیز تهدید می‌کند و از طرفی با افت نرخ تولد و «پیری جمعیت»، آینده اجتماعی و اقتصادی سرزمین را نیز به مخاطره می‌اندازد.

زنجیره‌ای از فجایع غیرقابل برگشت

یک نادرست؛ یک تصمیم آنی؛ یک باور غلط! کافی است تا مادری برای سقط جنین عمل کند و زنجیره‌ای از فجایع غیرقابل برگشت را کلید بزند: ناباروری دائم، افسردگی‌ها و مشکلات روحی و روانی مادر، از دست دادن رحم، افزایش گمان ابتلاء به سرطان‌های رحم، تخمدان و کبد، خونریزی‌های شدید و…

سقط، بعضی اوقات خودبه‌خودی است که خود علل گوناگون مربوط به مادر و جنین را در بر می‌گیرد و بعضی اوقات نیز برای نجات جان مادر و پیشگیری از تولد نوزادی با شرایط غیر قابل علاج و یا عدم تداوم حیات وی سپس از تولد طبی است.

سقط به عمد یکی از اتفاق‌هایی است که در سراسر جهان مشاهده می‌شود و فارغ از قانونی یا غیر قانونی بودن آن بر پایه مقررات هر سرزمین، در اکثر جوامع جهان به گفتن یک امر غیر عادی برداشت می‌شود؛ سقط‌های جنایی در ایران همانند تعداد بسیاری از کشورهای پیشرفته جهان کاملاً غیر طبی، غیر علمی و غیر قانونی است که این نوع سقط در شرع مقدس اسلام حرام و قتل نفس برداشت می‌شود و عامل و عوامل آن همچون قاتلین در حوزه‌های اجتماعی و قضائی قضاوت خواهد شد.

در این بین، مراکز مشاوره «نفس» با اراعه خدمات آموزشی و روان‌شناختی، می‌کوشند تا با تحول نگرش خانواده‌ها، از فاجعه‌ای خاموش پیشگیری کنند؛ مراکز مشاوره «نفس» همانند فرشتگان نجات، با آموزش و مشاوره‌های سریع به ۱۰ هزار مراجعه کننده در سراسر سرزمین، تا بحال توانسته است با منصرف کردن هشت هزار مادر، جان بیشتر از شش هزار جنین را نجات دهد.

سقط جنین؛ تهدیدی برای سلامت مادران و آینده جمعیت سرزمین

جواد صادقی‌نسب، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی گناباد در گفتگو با خبرنگار مهر با گفتن این که سقط جنین به ختم بارداری قبل از هفته ۲۲ بارداری اطلاق می‌گردد، اظهار کرد: سقط به عمد به سلامت جسمی و روانی مادر صدمه جدی می‌رساند چراکه رحم، اندام زیاد صدمه پذیری است که هر گونه دست کاری در آن به شکل دارویی (گیاهی یا شیمیایی) یا فیزیکی (داخل نمودن ضربات بیرونی و درونی) به منظور سقط جنین امکان پذیر تبدیل عوارض جدی و حتی مرگ مادر شود.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی گناباد افزود: در مادرانی که به طور به عمد و با مراجعه به اشخاص فاقد توانایی و مکان‌های غیراستاندارد یا با تهیه خودسرانه داروهای سقط جنین از اماکن نامعتبر همانند عطاری‌ها عمل به سقط جنین می‌کنند، گمان عوارض آن در قیاس با سقط خودبه‌خودی جنین به طور چشمگیری افزایش می‌یابد.

عوارض پزشکی سقط؛ هشداری که نادیده گرفته می‌شود

وی ناباروری، خونریزی، ازدست دادن رحم ناشی از خونریزی یا عفونت یا پارگی و عفونت به علت باقی ماندن باقی مانده بارداری را از جمله با اهمیت ترین عوارض جسمی سقط به عمد جنین گفتن و اظهار کرد: در برخی موارد باقی ماندن باقی مانده بارداری نیاز به جراحی‌های پیچیده را الزامی می‌کند و بعضی اوقات نیز تخریب رحم و لوله‌های فالوپ، رؤیای مادر شدن را برای همیشه نابود می‌کند.

فاجعه روانی؛ زخمی که التیام نمی‌یابد

صادقی‌نسب با اصرار بر این که عوارض سقط به عمد تنها به عوارض جسمی محدود نمی‌شود، تصریح کرد: کم شدن کیفیت زندگی و روابط زناشویی و جنسی در خانم‌های با توانایی سقط به عمد، اختلالات عصبی، انواع اختلالات اضطرابی و فوبیاها و حس هراس، ناراحتی، سردرگمی، اضطراب و خدشه دار شدن رابطه با والدین در دیگر کودکان تنها بخشی از عوارض روانشناسی سقط به عمد است.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی گناباد با گفتن این که اختلالات خلقی از جمله افسردگی در خانم‌هایی که سابقه سقط به عمد را دارند زیاد تر است، افزود: آمارها مشخص می کند که در سه ماه اول بعد از سقط جنین نرخ بستری مادران در بیمارستان روان‌پزشکی، بیشتر از پنج برابر جمعیت ناظر است.

وی اختلالات خواب، رویاهای حاوی مضامین مربوط به زنده بودن فرزند، رویاهای تکراری اضطراب زا، هجوم ذهنی خاطرات سقط و افزایش گمان سو مصرف مواد در خانم‌های با توانایی سقط به عمد را از دیگر عوارض آن برشمرد و خاطرنشان کرد: حس شراکت در گناه و شرمساری از انجام این کار به فاصله دو سال از انجام سقط به عمد وجود دارد.

کودکان قربانی؛ هنگامی سقط ناکامی می‌خورد

صادقی‌نسب با اشاره به این که انجام سقط به عمد امکان پذیر برای کودک حاصل از بارداری نیز عوارضی داشته باشد در ادامه گفت: با دقت به این که برخی از خانم‌ها در دوران بارداری برای انجام سقط القایی برخی از داروها را منفعت گیری می‌کنند، در صورت موفق نبودن عمل به سقط و تداوم بارداری تا زایمان، گمان تولد کودک با معلولیت‌های جسمی و ذهنی را نباید از نظر دور داشت.

هشدار به مادرانی که سقط به عمد کردند

وی اصرار کرد: مادرانی که به هر دلیلی سقط جنین برخلاف پیشنهاد‌های شرعی و یا علمی داشته‌اند باید در صورت ابراز علائمی همانند حس تب و لرز، خونریزی واژینال در حد قاعدگی یا زیاد تر و ترشحات بد بو واژینال و دردهای لگنی و شکمی، به پزشک یا نزدیک‌ترین مرکز خدمات جامع سلامت مراجعه کنند.

راهکارهای روبه رو؛ مشاوره، کلید نجات جنین‌ها

صادقی نسب از مشاوره به گفتن راهکار مناسبی برای نجات جنین‌ها یاد و خاطرنشان کرد: با راه‌اندازی مرکز نجات فرزندان سقط «نفس» در شهرهای گوناگون سرزمین به همت بسیج جامعه پزشکی، زمان خوبی برای زندگی بخشیدن به نوزادانی فراهم شد که با غفلت و ناآگاهی والدین ممکن می بود زیاد سریع زمان آخر زندگی شأن رقم بخورد.

۹۹ جنین که با «نفس» زنده ماندند

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی گناباد با اشاره به تلاش مراکز نفس برای تحقق افت سقط جنین و پشتیبانی به خانواده‌ها برای نگه داری فرزندانشان افزود: در راستای پیشگیری و مبارزه با سقط به عمد جنین و با مقصد ارتقا آگاهی‌های بهداشتی و اراعه خدمات مشاوره‌ای با مادران باردار، مراکز نفس شهرستان‌های گناباد و بجستان در خرداد ۱۴۰۱ با همکاری بسیج جامعه پزشکی و دانشگاه علوم پزشکی راه اندازی شد.

وی با گفتن این که با مقصد افت آمار سقط و حمایتاز مادران باردار از ابتدای تأسیس این مراکز تا کنون ۲۱۷ مورد مشاوره‌های انصراف از سقط انجام شده است، افزود: این مشاوره‌ها جهت ۱۶۵ مورد انصراف از سقط و ۹۹ تولد زنده شد.

سقط جنین به گفتن چالشی چندوجهی، همزمان سلامت مادران، ساختار جمعیتی و قیمت‌های اخلاقی را نشانه رفته است؛ سقط‌های غیرایمن سالانه جان صدها مادر را می‌گیرد، ناباروری دائم و اختلالات روانیِ ماندگار تشکیل می‌کند و ایران را به سمت پیری جمعیت سوق می‌دهد. با این حال، آمارها مشخص می کند که مراکز مشاوره «نفس» با انجام مشاوره‌های سریع و غیر قضاوتی، ماهانه از سقط ده‌ها جنین پیشگیری می‌کنند.

هر جنین نجات یافته، نه تنها یک «نَفَس» تازه برای خانواده است، بلکه ضامن آینده‌ای جوان، پویا و امیدبخش برای ایران اسلامی خواهد می بود.

زندگی را انتخاب کنیم؛ حتی هنگامی سخت‌ترین تصمیم‌ها پیشرویمان است.