مشاور خانواده: مسئولیت‌دهی به کودک از سه‌سالگی آغاز می‌شود تا خودگردانی نهادینه شود
ارسطو رضایی، مشاور خانواده و روانشناس بالینی، در گفتگو با خبرنگار باشگاه جوانی خبرگزاری برنا درباره مفهوم بی‌عرضگی در نوجوانان اظهار نظر کرد. او با تأکید بر اینکه خودگردانی از مهم‌ترین نیاز‌های کودکان است، گفت بهداشت فردی، مطالعه، یادگیری و برقراری ارتباطات از جمله کار‌هایی هستند که به توانایی خودگردانی مربوط می‌شوند.
نقش خانواده در بروز بی‌عرضگی کودکان
رضایی با اشاره به عدم آگاه‌ی خانواده‌ها از این نیاز، تصریح کرد وقتی خانواده با حمایت افراطی تمام نیاز‌های کودک را برآورده می‌کند، اگرچه ظاهریا مانع از آسیب می‌شود، اما در واقع مانعی برای رسیدن کودک به خودگردانی ایجاد می‌کند. عدم سپردن مسئولیت به کودک در خانواده‌های نسل جدید پررنگ‌تر شده است.
این مشاور خانواده افزود وقتی والدین در دوران کودکی، مسئولیت‌های ساده مانند انتخاب دوست و انجام تکالیف را به دوش می‌کشند، فرزند در سن نوجوانی از انجام کار‌های ابتدایی ناتوان می‌ماند و به عنوان فرد بی‌ارائه شناخته می‌شود.
مسئولیت‌دهی ناگ‌هانی نیز مضر است
رضایی طرف مقابل این خانواده‌ها را والدینی دانست که کودک را به طور ناگ‌هانی و بدون در نظر گرفتن تناسب سنی با چالش‌های سنگین روبرو می‌کنند. او گفت کودکان که بیش از توانایی خود موظف به انجام مسئولیت‌های سنگین می‌شوند، در یادگیری خودگردانی موفق نخواهند بود. افراد دهه ۵۰ و ۶۰ سالگی از جمله قربانیان این روش بودند.
شروع مسئولیت‌دهی از سه‌سالگی
این روانشناس بالینی با تشبیه خانواده به فضای باشگاه ورزشی، بیان کرد مربی آگاه ورزشکار را با وزنه سبک آغاز کرده و به مرور برای وزنه‌های سنگین آماده می‌کند، اما بسیاری از والدین از ابتدا وزنه سنگین را به دوش کودک می‌گذارند که باعث منقبض شدن عضلات و جریحه‌دار شدن حس توان‌مندی می‌شود.
رضایی یادآور شد در کارگاه‌های فرزندپروری، مسئولیت‌دهی از سه‌سالگی با تقاضا‌های ساده مانند آوردن چنگال به سفره آغاز می‌شود، در چهار‌سالگی با آوردن بشقاب ادامه دارد و در پنج‌سالگی با آوردن غذا تقویت می‌شود. تا سن هفت تا هشت‌سالگی کودک به مرحله مرتب کردن جای خواب و تفکیک لباس‌های کثیف می‌رسد.
خودگردانی باید از کودکی نهادینه شود
این مشاور خانواده، آگاه‌ی از روال رشد ذهنی و بدنی کودک را از وظایف والدین دانست. او مثال زد نمی‌توان از نوجوان ۱۸ ساله‌ای که از کودکی مسواک زدن را یاد نگرفته، انتظار مسواک زدن داشت. اگر این عادت از کودکی نهادینه شده باشد، به طور خودکار انجام می‌شود.
رضایی توصیه کرد در هفته اول به کودک در قرار دادن کتاب‌ها کمک کنید، در هفته دوم او را در فاز یادگیری چینش برنامه کلاسی قرار دهید و از هفته‌های بعد فقط دو تا سه روز در هفته برنامه را بازبینی کنید. این اصول در بدو ورود به مقطع راهنمایی نیز صادق است.
هر کودک نیاز‌های منحصر به فردی دارد
شناخت خلق و خوی کودک از وظایف سنگین خانواده است. رضایی با تشبیه والدین به باغبان و فرزندان به گیا‌هان گفت باغبان آگاه به هر گیاه به اندازه نیازش آب، نور و کود می‌رساند، نه به همه به یک اندازه. والدین باید بدانند که ویژگی خودگردانی باید نسبت به شخصیت هر کودک تنظیم شود.
او در پایان تأکید کرد در علم روان‌شناسی اختلالی تحت عنوان بی‌عرضگی شناخته نمی‌شود، بلکه باید دقت کرد که فرد در چه سنی، از طرف چه کسی و در چه موقعیتی بی‌ارائه خطاب می‌شود.