عالیه وقتی کیاسری، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری مهر او گفت: افتدارو در سرزمین دارای تعاریف متغیری است که بسته به موقعیت جغرافیایی و مقدار دسترسی به داروها تحول می‌کند. به طور کلی، افتدارو به دو دسته تقسیم می‌شود؛ دسته اول وقتی است که یک دارو به‌طور کامل در بازار حاضر نباشد و دسته دوم وقتی است که مقدار دسترسی به دارو به حدی کم باشد که قسمت وسیعی از بیماران نتوانند به آن دسترسی داشته باشند.

انواع افتدارویی در سرزمین

او گفت: برخی داروها کاملاً وارداتی می باشند و با دقت به شرایط حاضر، فراهم آن‌ها با مشکلاتی مواجه است و گروهی دیگر از داروها تحت لیسانس تشکیل شده یا در داخل سرزمین بسته‌بندی خواهد شد که مقدار توزیع و گردش آن‌ها در بازار دارویی سرزمین از اهمیت اختصاصی‌ای برخوردار است. علاوه بر این، داروهای حیاتی و داروهای اختصاصی بیماران خاص که طبق معمولً با فناوری‌های پیشرفته تشکیل خواهد شد، عمدتاً از طریق واردات فراهم خواهد شد.

مشکلات مرتبط با آمار و اطلاعات دارویی

وقتی در ادامه گفت: یکی از چالش‌های اساسی در حوزه دارو، عدم وجود آمار دقیق و قابل استناد است. نبوده است این اطلاعات، تصمیم‌گیری‌های کلان را با مشکل روبه رو کرده و جهت افت کارایی سیاست‌گذاری‌ها می‌شود. در جلسات گوناگون کمیسیون دارو، پافشاری شده است که باید آمارها ساماندهی شده و مبنای تصمیم‌گیری‌های آینده قرار گیرند.

مسائل مرتبط با تشکیل داخل و واردات

وی خاطر نشان کرد: قسمت مهمی از مشکلات دارویی سرزمین به تعیین تکلیف داروهای تشکیل داخل و وارداتی مربوط می‌شود. برخی از بیماران و پزشکان نسبت به کیفیت برخی داروهای تشکیل داخل، به‌اختصاصی در حوزه درمان‌های خاص همانند شیمی‌درمانی، نگرانی‌هایی دارند. این نوشته نیازمند شفاف‌سازی است تا بیماران به علت افتدارو، ناچار به منفعت گیری از برندهای نامطلوب نشوند.

چالش‌های اجرایی و بیمه‌ای چطور است؟

وقتی او گفت: یکی دیگر از معضلات حاضر، تفاوت بین سیاست‌گذاری‌های وزارتخانه و اجرای آن در سطوح پایین‌تر است. در تعداد بسیاری از موارد، سیاست‌های درستی تدوین می‌شود، اما در مرحله اجرا دچار مشکلات بسیاری می‌شود. قسمت عمده‌ای از مشکلات اجرایی در دانشگاه‌های علوم پزشکی و داروخانه‌ها مشاهده می‌شود.

به حرف های وی؛ یکی از مشکلات مهم داروخانه‌ها، بدهی سازمان‌های بیمه‌گر، از جمله سازمان فراهم اجتماعی، به داروخانه‌های خصوصی است. این بدهی‌های انباشته علتشده که برخی داروخانه‌ها از فراهم داروهای گران‌قیمت برای بیماران خودداری کنند. به‌گفتن مثال، برخی داروها با قیمت‌های زیاد بالا، بعضی اوقات تا یک میلیارد تومان، به بیماران اراعه می‌شود، اما داروخانه‌ها در شرایطی قرار دارند که به علت تأخیرهای طویل در پرداخت بدهی‌های بیمه‌ای، توان فراهم مجدد این داروها را ندارند.

راهکارهای پیشنهادی کمیسیون دارو

وقتی درمورد اراعه راهکارها او گفت: ساماندهی و یکپارچه‌سازی آمار دارویی و اراعه یک سیستم جامع و دقیق برای ثبت اطلاعات دارویی، شفاف‌سازی حالت داروهای تشکیل داخل و وارداتی که مطمعن از کیفیت مناسب داروهای داخلی برای بیماران زیاد تر می‌کند.

او همین طور گفت: بهبود فرآیند اجرای سیاست‌های دارویی؛ افزایش هماهنگی بین سازمان‌های مرتبط را زیاد تر می‌کند و اصلاح نظام پرداخت بیمه‌ها؛ علتتسریع در پرداخت بدهی‌ها به داروخانه‌های خصوصی و جلوگیری از افت اراعه داروها نیز می‌شود، این چنین افزایش نظارت فعالانه؛ رصد مداوم حالت توزیع و دسترسی به دارو برای جلوگیری از مشکلات ناشی از افتدارو را مدیریت می‌کند.

به حرف های وقتی؛ در کل، بهبود حالت دارویی سرزمین نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، اجرای صحیح سیاست‌ها و نظارت مستمر است تا از ابراز مشکلات در فراهم داروهای حیاتی جلوگیری شود.

نظارت فعالانه بر داروخانه‌ها و تسهیل فرآیندهای اجرایی الزامی است

او گفت: ملزوم است برنامه‌هایی که نقل خواهد شد، به سمت اجرای واقعی سوق داده شوند و از همه مهم‌تر، نظارت فعالانه‌ای بر داروخانه‌های وابسته به دانشگاه‌های علوم پزشکی صورت گیرد. اکنون، داروخانه‌هایی همانند ۱۳ آبان و هلال احمر بخشی از داروهای نایاب و مورد نیاز بیماران خاص، از جمله داروهای شیمی‌درمانی را فراهم می‌کنند.

به حرف های عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس؛ این چنین، در سطح استان‌ها داروخانه‌هایی اشکار شده‌اند که ماموریت فراهم داروهای مورد نیاز بیماران خاص را بر مسئولیت دارند.

وقتی پافشاری کرد: وزارت بهداشت قدم مؤثری در برتری‌بندی پرداخت مطالبات دارویی برداشته است و با دریافت لیست بدهی دانشگاه‌های علوم پزشکی به شرکت‌های دارویی، مستقیماً پرداخت این بدهی‌ها را بر مسئولیت گرفته تا مطمعن حاصل شود که اعتبارات در محل مناسب هزینه می‌شود.

وی با اشاره به چالش‌های حاضر در فرآیندهای اجرایی، اظهار داشت: بروکراسی پیچیده و دیوان‌سالاری‌های گسترده، سیستم را با چالش روبه رو کرده و در برخی موارد، بیماران را برای دریافت دارو دچار مشکل می‌کند. از نظر دیگر، افتآگاهی در بین بیماران نیز بر این مشکلات می‌افزاید. تعداد بسیاری از بیماران از امکاناتی نظیر صندوق حمایتاز بیماران صعب‌العلاج بی‌خبر می باشند؛ در حالی که بر پایه برنامه، بیماران مبتلا به ۱۰۷ بیماری خاص می‌توانند هزینه‌های درمانی خود را تا سقف مشخصی از این صندوق دریافت کنند.

عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در جواب به نگرانی‌ها درمورد فراهم دارو در تعطیلات نوروزی او گفت: در صورتی که دانشگاه‌های علوم پزشکی تدبیرها ملزوم را اتخاذ کنند، مشکل جدی در این عرصه پیش نخواهد آمد. مقدار مصرف دارو اشکار است و دانشگاه‌ها می‌توانند بر پایه داده‌های سال‌های قبل و مقدار مسافران ورودی به استان‌ها، نیازهای دارویی را پیش‌بینی و فراهم کنند.

وقتی در آخر بر لزوم نظارت مجلس بر کارکرد دستگاه‌های اجرایی پافشاری کرد و او گفت: یکی از چالش‌های اساسی، عدم تصمیم‌گیری به‌موقع و این چنین فاصله بین تصمیم‌گیری و اجرای آن است که این کار قیمت تصمیمات را افت می‌دهد. باید تلاش شود این چالش‌ها رفع شده و مصرف‌کنندگان در جامعه به خدمات مطلوب خود دست یابند.