گروه سلامت خبرگزاری مهر: در شرایطی که تشکیل داخلی با ظرفیت‌های بالقوه و نیروی انسانی ماهر خود می‌تواند نیازهای بازار داخلی را فراهم کند و حتی به صادرات بپردازد، اما هم چنان با چالش‌های جدی روبه رو است.

یکی از این چالش‌ها، پشتیبانی‌های ناصحیح از واردات و تخصیص‌های غیرشفاف ارز است که به‌طور غیرمستقیم علتضعیف شدن تولیدکنندگان داخلی می‌شود. تولیدکنندگانی که باوجود کیفیت بالا و توان رقابتی در بازار جهانی، با مشکلاتی چون فشارهای ارزی و سیاست‌های بی فایده مواجه می باشند.

در این بین، حمایتاز تشکیل داخلی باید از طریق راه حلهایی همانند تخصیص درست یارانه‌ها، قیمت‌گذاری واقعی و جلوگیری از ورود بی‌رویه کالاهای شبیه خارجی، به برتری مهم دولت تبدیل شود. برگشت این پشتیبانی‌ها به مصرف‌کنندگان واقعی، یعنی بیماران و مردم، می‌تواند قدم مثبتی برای تحکیم تشکیل داخلی، جلوگیری از فساد و قاچاق و نهایتاً ترقی کیفیت محصولات بومی باشد. تنها در این صورت است که تولیدکنندگان داخلی می‌توانند در کنار رقابت با برندهای خارجی، جایگاه خود را در بازارهای جهانی تثبیت کنند و به پیروزی‌های بیشتری دست یابند.

سید عمران امامی تشکیل کننده تجهیزات پزشکی در گفتگو با خبرنگار مهر او گفت: با دقت به این که تولیدات داخلی از ظرفیت بالایی برخوردار است، اما تا کنون هیچ حمایتی از سمت دولت دریافت نشده است و قضیه کمر شکن تشکیل داخل ارزی است که به داخل کننده داده می‌شود.

او گفت: قضیه مهم که کمر تشکیل کننده را می‌شکند، ارزی است که از سوی دولت به واردکننده داده می‌شود، به طوری که امروزه یک محصول شبیه خارجی در بازار با قیمت نزدیک به ۶۰۰ هزار تومان به فروش رسیده و این در حالی است که اگر تشکیل کننده داخلی محصولش را کمتر از ۵۰۰ هزار تومان اراعه کند، علتضرر آن تشکیل کننده می‌شود و این در حالی است که قیمت واقعی کالای خارجی بدون دریافت ارز دولتی، در کشورهای همسایه تا ۳ میلیون تومان نیز به فروش می‌رسد.

امامی اشاره داشت: مشکل اینجاست که این کالاها با بارکد داخل خواهد شد و ما به گفتن تولیدکننده اجازه نداریم آنها را برای قیاس و بازدید فنی خریداری کنیم. نتیجه این سیاست‌ها، قاچاق معکوس است؛ به این معنی که کالاهای وارداتی با ارز دولتی، به جای مصرف داخلی، از سرزمین خارج خواهد شد و به‌راحتی می‌توان این محصولات را در چمدان گذاشت و به کشورهای همسایه برد و با چند برابر قیمت فروخت؛ بدین شکل به جای حمایتارزی از واردات، در عمل به خروج غیرقانونی کالا و فساد منجر می‌شود.

وی پافشاری کرد: یارانه و حمایتارزی باید مستقیماً به مصرف‌کننده یعنی بیمار داده شود، نه به واردکننده‌. بدین شکل هم جلوی قاچاق و رانت گرفته می‌شود و هم بیماران واقعی از آن منفعت‌مند خواهد شد.

امامی نقل کرد: در دولت شهید رئیسی در برخی حوزه‌ها این مطرح اجرا شد؛ یعنی یارانه و ارز به طور مستقیم به بیمار پرداخت شد و نتایج مثبتی داشت. بیمه می‌تواند محصول را به قیمت واقعی خریداری کند و مبلغی از آن را تقبل کند تا بیمار فقط مبلغ اندکی را از جیب خود پرداخت کند. این شیوه عادلانه است، از تشکیل داخل حمایتمی‌کند و جلوی رانت و فساد را نیز می‌گیرد.

انتقاد از نظام توزیع یارانه‌ای و لزوم واقعی‌سازی قیمت‌ها

این تشکیل کننده تجهیزات پزشکی تصریح کرد: در جلساتی که برای بازدید مسائل حوزه تشکیل و واردات برگزار می‌شد، برخی افراد طوری حرکت می‌کردند که انگار ما تصمیم داریم سختی اقتصادی به بیماران داخل کنیم، در حالی‌که مقصد ما تنها واقعی‌سازی بازار و قیمت‌ها است.

او همین طور گفت: ما بر این باوریم که قیمت‌ها باید واقعی شود تا تشکیل داخلی صرفه اقتصادی داشته باشد، چون اکنون با این سیاست‌ها تولیدکننده داخلی در حال نابودی است. از طرف دیگر پولی که باید به سود بیمار خرج شود، در تعداد بسیاری از موارد اصلاً به دست فرد بیمار نمی‌رسد.

ممنوعیت واردات بدون حذف رانت ارزی بی‌منفعت است

امامی در ادامه با انتقاد از اثرگذاری محدود ممنوعیت واردات بر حمایتاز تشکیل داخلی او گفت: اگر ممنوعیت واردات اعمال شود، اما هم چنان ارز دولتی به برخی داده شود، عملاً اتفاقی برای تولیدکننده واقعی نمی‌افتد. همان واردکننده اسبق با تحول شکل و گفتن، به‌گفتن تولیدکننده ظاهر می‌شود و باز هم از منافع برخوردار است.

او گفت: مقطعی که ممنوعیت واردات لغو شد، برخی از فعالان این حوزه با اراعه شکایت‌هایی تلاش در تخریب تشکیل داخلی داشتند. یکی از این شکایات، نامه‌ای می بود که مدعی می بود صد پزشک نسبت به کیفیت محصولات ایرانی اعتراض کرده‌اند. این در حالی است که ما به‌صورت میدانی با اکثر مراکز درمانی در ربط هستیم و هیچ‌گاه این چنین بازخوردی دریافت نکرده‌ایم.

این تشکیل کننده تجهیزات پزشکی نقل کرد: هنگامی که تخصیص ارز و پشتیبانی‌ها از مسیرهای رانتی و لابی‌گری پیش برود، ممنوعیت واردات فقطً به ظاهر تحول می‌کند و واردکننده‌ها با تحول گفتن، هم چنان همان منافع را می‌برند، در حالی که تولیدکننده واقعی بیرون گود مانده و فقطً شعار و وعده می‌شنود.

رشد مدام طی سه سال قبل

وی با اشاره به کوششهای صادراتی تولیدات داخلی، اظهار داشت: از نزدیک به سه سال پیش که شرایط بازار داخلی را نامساعد دیدیم، به‌طور جدی داخل حوزه صادرات شدیم. خوشبختانه روال صادرات رو به رشد بوده و اکنون در سه سرزمین از منطقه CIS (کشورهای استقلال‌یافته شوروی اسبق)، محصولات ما مثالسازی شده، تأییدیه کیفی گرفته و در دو سرزمین نیز به فروش رسیده است.

وی اذعان کرد: در منطقه خاورمیانه نیز نمونه محصول به چند سرزمین اراعه شده و در یکی از آن‌ها مرحله های ثبت رسمی محصول در حال نهایی‌شدن است. در صورت تکمیل این فرآیند، صادرات ما در این منطقه نیز به‌صورت گسترده‌تری ادامه خواهد یافت.

رقابت‌پذیری تولیدات داخلی با برندهای جهانی

امامی در جواب به این سوال که تولیدات داخلی توان رقابت با برندهای جهانی را دارند؛ تصریح کرد: محصولات ما نه‌تنها قابل رقابت با مثالهای خارجی می باشند، بلکه در قیاس با برندهای هندی و چینی کارکرد بهتری دارند. در برخی شاخص‌ها نیز با برندهای اروپایی همانند فرانسوی، آلمانی و انگلیسی هم‌سطح هستیم.

او همین طور گفت: برندهای ژاپنی و آمریکایی هم در این حوزه فعال‌اند و ما در تلاشیم با ترقی کیفیت و گسترش سبد محصولات، فاصله خود را با این برندها افت دهیم. برخی از مدل‌های خاص آن‌ها را نیز در برنامه گسترش خود گنجانده‌ایم و مرحله های طراحی و تشکیل آن‌ها را اغاز کرده‌ایم.

بازار صادرات بدون انحصار؛ عرصه‌ساز رشد محصولات ایرانی

این تشکیل کننده تجهیزات پزشکی با پافشاری بر ظرفیت رقابتی محصولات ایرانی در بازارهای بین‌المللی او گفت: یکی از با اهمیت ترین قدم‌هایی که در مسیر رقابت‌پذیری برداشته‌ایم، افزودن مدل‌های تازه به سبد محصولات بوده است؛ محصولاتی که ما را در کنار برندهای نقل آمریکایی نیز قابل قیاس و رقابت‌پذیر می‌کند.

وی با اشاره به وجود موفق در بازارهای صادراتی افزود: ما در بازارهایی چون عراق، پاکستان، افغانستان، اردن، نیجریه، کنیا و مصر وجود داشتیم و خوشبختانه با وجود رقابت آزاد و نبوده است انحصار، توانستیم در زیاد تر موارد رضایت مشتریان را جلب کنیم. در این کشورها برندهای معتبر جهانی وجود دارند، اما بالانس قیمت و کیفیت ما، مزیت رقابتی محسوب می‌شود و در او گفت و گو کیفیت، تقریباً هیچ نقد جدی از سوی مشتریان دریافت نکردیم.

حذف تضاد منافع و اصلاح سیاست‌های حمایتی

این تولیدکننده تجهیزات پزشکی در ادامه با اشاره به با اهمیت ترین مطالبات از دولت و وزارت بهداشت او گفت: اولین مطالبه ما، حل تضاد منافع در ساختار وزارت بهداشت است. وزارت بهداشت هم‌زمان ناظر، صادرکننده مجوز، خریدار و سیاست‌گذار این حوزه است. این تعدد نقش‌ها علتشده که بعضاً فرآیندهایی که باید به سود تشکیل باشد، عملاً در مسیر ناموافق آن قرار گیرد.

امامی خاطر نشان کرد: دومین مطالبه ما افت مداخلات دولت در بازار است. قیمت‌گذاری دستوری، تخصیص غیرشفاف ارز و مداخله‌های متعدد علتشده که بازار از مسیر واقعی خود فاصله بگیرد. نظر ما این است که پشتیبانی‌ها، به‌جای تزریق به واردکننده، به مصرف‌کننده نهایی منتقل شود؛ یعنی منبع های ارزی برای بیمه‌ها هزینه شود تا بیمار مستقیماً از حمایتدولت منفعت‌مند شود.