تلسکوپ جیمز وب نخستین کوتولههای قهوهای احتمالی را فراتر از کهکشان راه شیری شناسایی کرد

تلسکوپ جیمز وب نخستین کوتولههای قهوهای احتمالی را فراتر از کهکشان راه شیری شناسایی کرد, تیمی از اخترشناسان با بهرهگیری از دادههای تلسکوپ فضایی جیمز وب، برای نخستین بار یک جمعیت بزرگ از کوتولههای قهوهای احتمالی را در خارج از کهکشان راه شیری آشکار کردهاند. تلسکوپ جیمز وب امکان شناسایی اجرام آسمانی را فراهم آورده که پیش از این در دسترس نبودند. بسیاری از این کشفها درک ما را از آغاز و تکامل کیهان عمیقتر میسازد.

تا پیش از این حدود سه هزار کوتوله قهوهای در درون کهکشان ما ثبت شده بود، اما با پشتیبانی وب، محققان آژانس فضایی اروپا (ESA) موفق شدند چندین کوتوله قهوهای احتمالی را در فاصله دویست هزار سال نوری از زمین رصد کنند. علمای اخترشناسی تأکید دارند که تنها به لطف حساسیت و قدرت تفکیک فضایی فوقالعاده در یک نوار طول موج دقیق، امکان شناسایی این اجرام در فواصل بسیار دور فراهم شده است.

چنین دستاوردی پیش از راهاندازی تلسکوپ جیمز وب غیرممکن بوده و تلسکوپهای زمینی نیز در آینده نزدیک قادر به دستیابی به چنین قابلیتی نخواهند بود. کوتوله قهوهای چیست؟ کوتولههای قهوهای نه سیارهاند و نه ستاره؛ بلکه اجرام آزاد هستند که جرم آنها بین ۱۳ تا ۷۵ برابر سیاره مشتری متغیر است. برخلاف سیارهها، این اجسام در دام گرانش هیچ ستارهای گرفتار نشدهاند.

اگرچه از غولهای گازی بزرگترند، اما جرم آنها برای آغاز واکنشهای هستهای و درخشش مداوم کافی نیست؛ به همین دلیل گاهی ستارههای ناکام نامیده میشوند. دانشمندان این جمعیت احتمالی را در یک خوشه ستارهای شناسایی کردهاند. این کشف نظریهای را تقویت میکند که کوتولههای قهوهای همانند ستارهها متولد میشوند، تنها با تفاوت که نتوانستهاند جرمِ لازم برای تبدیل شدن به ستارههای کاملاً بالغ را جذب کنند.

برخی محققان معتقدند بخش قابلتوجهی از جرم کیهان در این اجسام نهفته است. از آنجا که کوتولههای قهوهای عمدتاً تاریک بوده و تقریباً هیچ نور مرئیای منتشر نمیکنند، میتوانند کاندیدهای مناسبی برای حل معضل جرم گمشده در کیهان باشند. در حال حاضر اخترشناسان در تلاشند تا نقش این اجرام را در کنار ماده تاریک بررسی کنند.

محققان آژانس فضایی اروپا نخستین جمعیت احتمالی را در خوشه ستارهای NGC ۶۰۲ واقع در نزدیکی کهکشان کوتوله ابر ماژلانی کوچک کشف کردهاند. رصدهای پیشین تلسکوپ هابل نشان میداد این خوشه —که خوشه صدف نیز نام دارد— حاوی ستارههای جوان و کمجرم فراوانی است، اما تلسکوپ جیمز وب نگاهی بسیار جزئیتر و عمیقتر به این منطقه فراهم آورد. بر اساس مشاهدات جدید، این خوشه در محیطی قرار دارد که شرایط آن شبیه به کیهان اولیه است.

بنابراین مطالعه کوتولههای قهوهای در اینجا میتواند سرنخهای تازهای درباره ستارهها و سیارههای میلیاردها سال پیش به دست دهد.