به گزارش خبرگزاری مهر، ابراهیم محمدی به مناسبت هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها در این باره اظهار کرد: اتانول و متانول دارای خواص شیمیایی و اثرات بسیاری بر بدن می باشند و از اهمیت اختصاصی‌ای در مباحث پزشکی و سم‌شناسی برخوردارند. اتانول به گفتن الکل طبی شناخته می‌شود و مصرف آن تبدیل مسمومیت می‌شود.

وی فرمود: متانول و اتانول هر دو از دسته الکل‌ها می باشند، اما از نظر شیمیایی تفاوت‌هایی دارند. متانول، که ساده‌ترین الکل تک کربنه است، به گفتن الکل چوب شناخته می‌شود، در حالی که اتانول، که یک الکل دو کربنه است، به الکل طبی معروف است. این دو ترکیب در صنایع گوناگون کاربردهای بسیاری دارند. متانول به گفتن حلال در رنگ‌ها، جلا دهنده در لاک‌ها، مایعات ظهور عکس و حتی به گفتن ضدیخ مورد منفعت گیری قرار می‌گیرد. اما اتانول کاربردهای بیشتری دارد؛ از جمله به گفتن آنتی سپتیک در بهداشت، ضدعفونی کننده و آنتی دوت در بالین و حلال داروها در داروسازی منفعت گیری می‌شود.

محمدی به تفاوت‌های مهم این دو ماده اشاره کرد و او گفت: متانول در بالین کاربرد ندارد، در حالی که اتانول به علت کاربردهای پزشکی‌اش به گفتن الکل طبی شناخته می‌شود.

علائم مسمومیت با متانول چیست؟

وی به علائم مسمومیت با متانول اشاره کرد و او گفت: مسمومیت با متانول دارای علائم بالینی متنوعی است که ناشی از خود متانول و متابولیت‌های آن است. متانول، به گفتن یک الکل، می‌تواند به گفتن یک سرکوب‌کننده سیستم عصبی مرکزی (CNS) عمل کند و علائم خفیف شبیه مسمومیت با آنچه در مسمومیت اتانول دیده می‌شود، را تشکیل کند. این علائم می‌توانند شامل حالت مستی خفیف و گذرا باشند که امکان پذیر فرد را گمراه کند و او نتواند تشخیص دهد که ماده‌ای غیر از اتانول را مصرف کرده است.

او گفت: یکی از خطرات مهم مصرف متانول این است که فرد امکان پذیر در مرحله های اولیه مسمومیت، نشانه‌های راحتی را مشاهده نکند. متانول در بدن به متابولیت خطرناکی به نام اسید فرمیک تبدیل می‌شود که می‌تواند تبدیل اسیدوز لاکتیک شود. این حالت می‌تواند اثرات تخریبی بر روی سلول‌های شبکیه و دیسک اپتیک داشته باشد.

دانشیار دانشگاه علوم پزشکی کردستان فرمود: با افزایش سطح اسیدوز، شدت این اثرات نیز افزایش می‌یابد و می‌تواند تبدیل اختلال در بینایی شود که به آن “دید عرصه برفی” حرف های می‌شود. در این حالت، فرد امکان پذیر دچار تاری دید و کدورت بینایی خود شود.

ابراهیم محمدی در ادامه گفت: مسمومیت با متانول دارای علائمی است که کم کم ابراز می‌کنند و شامل علائم چشمی، دردهای شکمی، مشکلات گوارشی، سردرد و بعضی اوقات درد قفسه سینه است. در صورت عدم درمان، امکان پذیر به کما، ایست تنفسی و مرگ منجر شود. طبق معمولً بین ۱۲ تا ۲۴ ساعت طول می‌کشد تا علائم مسمومیت خود را نشان دهند. در این دوره، متانول به متابولیت مهم خود یعنی اسید فرمیک تبدیل شده است و تبدیل اختلالات بینایی می‌شود که در صورت عدم درمان، به کوری منتهی می‌شود.

وی در رابطه زمان طلایی (گلدن تایم) درمان این مسمومیت او گفت: هر چه سریعتر تشخیص و درمان انجام شود، نتایج بهتری خواهد داشت. اما مشکل این است که تعداد بسیاری از مسمومین وقتی به اورژانس مراجعه می‌کنند که متانول به محصول آن (اسید فرمیک) تبدیل شده و صدمه‌های بیشتری به سلول‌های چشم داخل شده است.

درمان مسمومیت با متانول چیست؟

وی به درمان مسمومیت با متانول اشاره کرد و افزود: درمان شامل فراهم مایعات برای متعادل کردن حالت اسید و باز (اصلاح اسیدوز) و تجویز آنتی دوت و همودیالیز است. آنتی‌دوت مهم برای این مسمومیت، اتانول (اتیل الکل) است که به طور وریدی تجویز می‌شود. اتانول با مشغول کردن آنزیم‌های متابولیزه‌کننده متانول، شدت اکسیداسیون آن را افت می‌دهد و هر چه سریع تر اتانول تجویز شود، تاثییر درمانی آن بهتر خواهد می بود.‌

دانشیار دانشگاه علوم پزشکی کردستان متانول را یک ماده زیاد سمی دانست و افزود: این ماده می‌تواند به شدت بر روی انسان تأثیر بگذارد. دوز کشنده متانول برای انسان بسته به عواملی همانند توده بدنی، جنسیت، سن و ظرفیت متابولیسم فرد، بین ۶۰ تا ۲۴۰ میلی‌لیتر متغیر است. حتی دوزی معادل ۱۰ میلی‌لیتر، که تقریباً معادل دو قاشق چای‌خوری است، نیز به گفتن دوز سمی شناخته می‌شود که نشان‌دهنده سمیت زیاد بالای متانول نسبت به دیگر الکل‌ها همانند اتانول است.