محمد حسن بمانیان فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی در گفتگو با خبرنگار مهر در رابطه با حساسیت فصلی به خصوص در فصل بهار او گفت: بیماری‌های آلرژیک به طور عمده ریشه ژنتیکی دارند و افرادی که به این بیماری‌ها مبتلا خواهد شد، ژن‌های معیوبی را از والدین خود به ارث برده‌اند. این ژن‌ها علتتحول در کارکرد سیستم ایمنی بدن خواهد شد.

او همین طور گفت: به‌طور طبیعی، ماموریت سیستم ایمنی مقابله با عوامل میکروبی و بیماری‌زا است، اما در افراد مبتلا به آلرژی، این سیستم به نادرست نسبت به برخی از عوامل محیطی همانند گرده گیاهان، حیوانات یا برخی مواد غذایی عکس العمل مشخص می کند. این عکس العمل‌های غیرطبیعی تبدیل ابراز علائم بالینی مختلفی خواهد شد.

علائم بیماری‌های آلرژیک

بمانیان اظهار داشت: علائم آلرژی بسته به نوع آن متفاوت است و در تکه‌های گوناگون بدن اعم از مشکلاتی در پوست که شامل خارش، کهیر و اگزما و مشکلات تنفسی که یکی از رایج‌ترین مشکلات آلرژیک در فصل بهار است و با علائمی همانند گرفتگی بینی، عطسه‌های مکرر، خارش بینی، آبریزش بینی (از جلو یا پشت حلق)، خلط مداوم، سرفه و تنگی نفس، ظاهر می‌شود.

انواع آلرژی‌های تنفسی

این فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی در ادامه او گفت: به طور کلی ما دو نوع آلرژی داریم. یکی آلرژی بینی که شامل علائم مربوط به دستگاه تنفسی فوقانی همانند زکام بهاره، عطسه و گرفتگی بینی و فرد دیگر آسم آلرژیک که علائمی همانند سرفه، تنگی نفس و خس‌خس سینه که در دستگاه تنفسی تحتانی را تشکیل می‌کند. این بیماری‌ها با نام‌های مختلفی شناخته خواهد شد و شدت آن‌ها در افراد گوناگون متفاوت است. کنترل علائم با دوری از عوامل محرک و مصرف داروهای ضد آلرژی مقدور است.

آلرژی‌ها ریشه ژنتیکی دارند

وی اذعان کرد: بیماری‌های آلرژیک، ریشه در ژنتیکی دارند، اما علائم آن‌ها از بدو تولد ظاهر نمی‌شود. این بیماری‌ها طبق معمولً در دوران کودکی ابراز می‌کنند و بسته به سن، امکان پذیر شکل علائم تحول کند. به گفتن مثال، در نوزادان امکان پذیر به‌صورت اگزمای شیرخوارگی دیده شود، اما در سنین بالاتر تبدیل به زکام بهاره شود و حتی در برخی موارد به آسم آلرژیک تحول ماهیت دهد.

بمانیان نقل کرد: این چنین ژن‌های معیوب عامل و عرصه‌ساز آلرژی می باشند، اما برای ابراز علائم، شرایط محیطی نیز باید فراهم باشد، افرادی که در محیط‌های آلوده یا در معرض آلرژن‌های نیرومندتر قرار دارند، امکان پذیر سریعتر یا با شدت بیشتری دچار علائم شوند.

او گفت: یکی از آن محیط‌ها تماس با نور خورشید است که حرف های می‌شود افتویتامین D می‌تواند در افزایش حساسیت‌های آلرژیک نقش داشته باشد و یکی از مشکلات دیگر تئوری بهداشت است، یعنی مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک‌ها و واکسیناسیون گسترده علتکاهش درگیری سیستم ایمنی با عوامل بیماری‌زا شده و در نتیجه، سیستم ایمنی به سمت عکس العمل‌های غیرطبیعی نسبت به عوامل بیولوژیک و طبیعی سوق اشکار کرده است.

علائم خفیف آلرژی

این فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی او گفت: در فصل بهار، تعداد بسیاری از افراد با علائم آلرژیک روبه رو خواهد شد که شامل خارش چشم، عطسه، آبریزش بینی، خستگی زودرس و خواب‌آلودگی است. این علائم طبق معمولً از اغاز صبح، وقتی که مقدار گرده گیاهان در هوا زیاد تر است، شدت می‌گیرند.

وی متذکر شد: برخی افراد در زمان وجود در طبیعت با تشدید علائم مواجه خواهد شد و امکان پذیر نتوانند از زیبایی‌های بهاری لذت ببرند. شدت و دوره آلرژی در افراد گوناگون متفاوت است؛ در حالی که برخی تنها در فصل بهار دچار علائم خواهد شد، برخی دیگر امکان پذیر در همه طول سال با مشکلات آلرژیک دست‌وپنجه نرم کنند.

پیشنهاد برای افت اثرات آلرژی

بمانیان اذعان کرد: آلرژی‌های فصلی و مزمن اگرچه در افراد گوناگون شدت و علائم متغیری دارند، اما در نهایت ریشه آن‌ها در عوامل ژنتیکی و محیطی نهفته است. تعداد بسیاری از افراد با آلرژی‌های بینی کنار می‌آیند، اما متخصصان پیشنهاد می‌کنند که برای جلوگیری از عوارض طویل‌زمان، حتماً تحت معاینه و درمان پزشکی قرار بگیرند.

این فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی در ادامه گفت: اگر آلرژی بینی به‌موقع درمان نشود، می‌تواند عوارض جدی اعم از افت یا از دست دادن حس بویایی و چشایی، درگیری گوش میانی و افت شنوایی (به‌اختصاصی در کودکان، که امکان پذیر بر یادگیری و حرکت آن‌ها تأثیر بگذارد)، افزایش گمان ابتلاء به آسم آلرژیک و راه‌های تشخیص و کنترل آلرژی تشکیل کند.

وی نقل کرد: برای افت اثرات آلرژی، ملزوم است شدت علائم و نوع ماده حساسیت‌زا اشکار شود. بعد از تشخیص، عمل های پیشگیرانه و درمانی پیشنهاد می‌شود. یکی از راه‌های مهم، اجتناب از عوامل تحریک‌کننده است.

بمانیان متذکر شد: به‌گفتن مثال، افراد مبتلا به آلرژی شدید نباید در میانه رانندگی، به‌اختصاصی در جاده‌های بین‌شهری، قرار بگیرند. تحقیقات نشان داده است که زمان عطسه، فرد به‌طور ناخودآگاه چشمان خود را می‌بندد. حال اگر فردی دچار عطسه‌های مکرر باشد، این کار می‌تواند لحظاتی دید او را مختل کند و گمان ابراز تصادف و حوادث رانندگی را افزایش دهد.
درمان دارویی و راه حلهای حساسیت‌زدایی

وی فرمود: داروهای مختلفی برای کنترل آلرژی وجود دارد که بسته به شدت بیماری و شرایط بیمار، پزشک نوع مناسب آن را تجویز می‌کند. برخی از داروها را می‌توان در طویل‌زمان مصرف کرد، اما برخی دیگر فقط برای دوره‌های مختصر قابل منفعت گیری می باشند.

این فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی افزود: در مواردی که آلرژی بینی زیاد شدید باشد و به دارو درمانی جواب ندهد، راه حلهای حساسیت‌زدایی توسط پزشکان فوق‌تخصص این حوزه انجام می‌شود. هرچند این راه حلها در سرزمین ما به‌طور کامل در دسترس نیست، اما امید می‌رود که با دقت زیاد تر وزارت بهداشت، امکان منفعت گیری از این راه حلها برای بیماران فراهم‌تر شود.

لزوم دقت وزارت بهداشت به درمان آلرژی و پوشش بیمه‌ای آن

بمانیان اظهار داشت: بیماری‌های آلرژیک، اگرچه در ظاهر ساده به نظر می‌رسند، اما تأثیر قابل‌توجهی بر کیفیت زندگی و کارایی فردی و اجتماعی دارند. گزارش‌ها مشخص می کند که در برخی جوامع، بیشتر از ۲۰ درصد افراد به نوعی از آلرژی مبتلا می باشند. با دقت به این مقدار شیوع، الزامی است که وزارت بهداشت دسترسی آسان و همگانی به راه حلهای درمانی مؤثر را فراهم کند.

وی در ادامه او گفت: یکی از با اهمیت ترین درمان‌های آلرژی، واکسیناسیون و حساسیت‌زدایی است. برای فراهم این روش درمانی در سرزمین، ملزوم است وزارت بهداشت به‌گفتن متولی، واردات این محصولات را انجام دهد و شرکت‌های بیمه را موظف کند تا این درمان را تحت پوشش بیمه‌ای قرار دهند. این عمل می‌تواند هزینه‌های درمانی را برای اکثریت مبتلایان افت دهد و امکان منفعت‌مندی از راه حلهای مؤثر درمانی را برای آن‌ها فراهم کند.

درمان‌های آلرژی

این فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی گفت: علاوه بر واکسن و راه حلهای حساسیت‌زدایی، درمان دارویی نیز نقش مهمی در کنترل آلرژی دارد. داروهایی همانند قرص‌های آنتی‌هیستامین، شربت‌های ضد حساسیت و اسپری‌های بینی طبق معمولً توسط پزشکان تجویز خواهد شد و شدت علائم را افت خواهند داد.

وی فرمود: در رابطه نقش تغذیه در آلرژی‌های فصلی، تأثیر غذاها بر آلرژی بینی زیاد ناچیز است. اما برخی افراد زمان مصرف برخی از صیفی‌جات، سبزیجات و میوه‌ها عکس العمل‌های حساسیتی نشان خواهند داد. به‌گفتن مثال، برخی افراد با خوردن خربزه دچار خارش گلو، گلودرد یا گزگز زبان خواهد شد. این چنین عکس العمل‌هایی امکان پذیر در مصرف برخی میوه‌ها و خوراکی‌های دیگر نیز دیده شود.

هشدار درمورد مصرف خودسرانه داروهای آلرژی در فصل سفر

بمانیان هشدار داد: با اغاز فصل بهار و افزایش مسافرت‌های جاده‌ای، افراد مبتلا به آلرژی باید در مصرف داروهای ضد حساسیت دقت بیشتری داشته باشند. برخی از آنتی‌هیستامین‌ها، اگرچه تأثیر خوبی در افت علائم دارند، اما می‌توانند علتخواب‌آلودگی، تاری دید، خشکی دهان و خشکی چشم شوند؛ به همین علت، افرادی که تصمیم رانندگی دارند، به‌اختصاصی در شب، نباید بعد از مصرف این داروها پشت فرمان بنشینند. پیشنهاد می‌شود که در این شرایط، فردی جانشین برای رانندگی در نظر گرفته شود.

او گفت: برخی داروهای آنتی‌هیستامین جدیدتر، خواب‌آلودگی کمتری تشکیل می‌کنند، اما نوع داروی مناسب برای هر فرد به عواملی همانند شدت بیماری، شغل، سن و دوز مصرفی بستگی دارد و باید توسط پزشک متخصص تجویز شود.

راهکاری برای کنترل موضعی آلرژی

این فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی خاطر نشان کرد: علاوه بر داروهای خوراکی، برخی از درمان‌های موضعی همانند اسپری‌های بینی نیز برای افت علائم آلرژی منفعت گیری خواهد شد. این اسپری‌ها که در سرزمین نیز با کیفیت‌های مطلوب تشکیل خواهد شد، می‌توانند علائم را به‌صورت موضعی افت دهند؛ با این حال، منفعت گیری نادرست از این داروها امکان پذیر عوارضی همانند خشکی مخاط بینی و در برخی موارد خون‌دماغ شدن تشکیل کند. اما در صورت مصرف صحیح و تحت نظر پزشک، عوارض این داروها حداقل خواهد می بود. به همین علت، بیماران باید برای انتخاب داروی مناسب و روش صحیح منفعت گیری، با پزشک متخصص مشورت کنند.

بمانیان تصریح کرد: با اغاز فصل بهار، افراد مبتلا به آلرژی فصلی، به‌اختصاصی آن‌هایی که به گرده‌های گیاهی حساس می باشند، زیاد تر در معرض تشدید علائم قرار می‌گیرند. برای افت این علائم، مراعات پیشنهاد‌های نظیر محافظت در برابر عوامل محیطی، زمان جابه‌جایی با وسیله نقلیه، شیشه‌های ماشین را بالا نگه دارید، در محیط‌های طبیعی همانند پارک و جنگل وجود طویل نداشته باشید، چون گرده‌های گیاهی امکان پذیر علائم را تشدید کنند، در داخل منزل، پنجره‌ها را بسته نگه دارید تا از ورود گرده‌ها جلوگیری شود، از نگهداری حیوانات خانگی و پرندگان خودداری کنید، چون امکان پذیر جهت تحریک علائم آلرژی شوند و حتی گل‌های تزئینی داخل خانه نیز می‌توانند محیطی برای رشد عوامل آلرژی‌زا تشکیل کنند، الزامی است.

پرهیز از عوامل تحریک‌کننده

بمانیان اظهار داشت: علاوه بر آلرژن‌های فصلی، برخی عوامل اعم از دود سیگار و قلیان که افرادی که دچار آلرژی بینی می باشند، در معرض دود سیگار، زیاد تر در خطر ابتلاء به آسم قرار دارند، دود اسفند و دیگر دودها که امکان پذیر جهت حملات تنگی نفس و سرفه شوند، مواد شوینده و پاک‌کننده‌ها که در روزهای خانه‌تکانی، ترکیبات شیمیایی همانند وایتکس، شیشه‌پاک‌کن و دیگر مواد تمیزکننده می‌توانند علتتحریک دستگاه تنفسی و حتی بستری شدن بیماران در بیمارستان شوند و این چنین اسپری‌های آرایشی و رنگ مو که برخی از این مواد، به‌اختصاصی دکلره و اسپری‌های معطر، دارای ذرات معلق در هوا می باشند که می‌توانند علائم آلرژی بینی، چشم و دستگاه تنفسی را تشدید کنند.

این فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی در آخر خاطر نشان کرد: برای افت اثرات آلرژی، پیشنهاد می‌شود که افراد حساس در تماس با این مواد از ماسک منفعت گیری کنند و در حد امکان از محیط‌های آلوده به گرده، دود و مواد شیمیایی دور بمانند.