خبرگزاری مهر – گروه سلامت: کبد چرب، بیماری خاموشی است که بی‌سروصدا در بدن رشد می‌کند و اگر به موقع تشخیص داده نشود، می‌تواند عرصه‌ساز بیماری‌های جدی‌تری چون سیروز کبدی و نارسایی کامل این عضو حیاتی شود. با افزایش دیدنی شیوع آن در دهه‌های تازه، اکنون دیگر کبد چرب فقط یک مشکل فردی نیست، بلکه به معضلی جهانی و یکی از بیماری‌های مزمن قرن تبدیل شده است. اما خبر خوب این‌که راه نجات وجود دارد؛ آن هم در دل آموزه‌های طب سنتی ایرانی که با نگاهی دقیق‌تر به مزاج، تغذیه، تحرک و سبک زندگی، نسخه‌هایی برای پاکسازی و بازسازی کبد اراعه می‌دهد.

در ادامه، او گفت‌وگوی ما با دکتر علیرضا یارقلی، متخصص طب ایرانی را بخوانید تا با علل، علائم، راه‌های تشخیص و نسخه‌های درمانی طبیعی کبد چرب آشنا شوید.

علیرضا یارقلی متخصص طب ایرانی در گفتگو با خبرنگار مهر در رابطه با کبد چرب و عوارض آن برای بدن او گفت: کبد، دومین عضو بزرگ بدن و مسئول سم‎زدایی از همه خوراکی‌هایی است که می‌خوریم. مزاج کبد به طور سرشتی گرم و تر است؛ اما سرد شدن یا گرم شدن بیشتر از اندازه این عضو، توانایی آن در سوخت و ساز چربی‌ها را افت داده و علترسوب چربی در بافت کبد و ابراز کبد چرب می‌شود؛ یقیناً وجود اندکی چربی در کبد طبیعی‌ست؛ اما تجمع بیش‌از اندازه چربی در این عضو می‌تواند مشکل آفرین باشد.

او همین طور گفت: امروزه شیوع کبد چرب در تعداد بسیاری از جوامع بین‌المللی در حال افزایش بوده و بیشتر از ۲۵ درصد مردم را دچار خود کرده است. اما احتمالا خبر خوب این باشد که این بیماری برگشت‌پذیر است و با تحول سبک زندگی تا حد بسیاری و بعضی اوقات به کلی درمان می‌شود؛ بعضی اوقات کبد چرب را بیماری خاموش هم می‌نامند چون زیاد تر علامت خاصی ندارد و به طور اتفاقی با انجام آزمایش و سونوگرافی تشخیص داده می‌شود. کبد چرب به دو نوع الکلی و غیر الکلی تقسیم می‌شود.

یارقلی اذعان کرد: بیماری کبد چرب غیر الکلی، ناشی از ناتوانی کبد در شکستن چربی‌ها و رسوب چربی در بافت‌های کبد به دلایلی غیر از مصرف الکل است و در شدیدترین مرحله های، علت سیروز کبدی (زخم) و نهایتاً نارسایی کبد می‌گردد. این نوع از کبد چرب بسته به مقدار پیشرفت به ۴ گرید دسته‌بندی می‌شود؛ اما در کبد چرب الکلی، کبد در تاثییر مصرف زیاد الکل دچار اختلال شده و قادر به شکستن چربی‌ها نخواهد می بود. یقیناً در صورت قطع مصرف الکل، کبد مجدد کم کم بهبود می‌‎یابد ولی چنانچه مصرف الکل ادامه اشکار کند، فرد دچار سیروز کبدی خواهد شد.

علائم کبد چرب

این متخصص طب ایرانی اضافه کرد: چون در زیاد تر موارد این بیماری هیچ علامتی ندارد، پی‎بردن به وجود آن هم کار آسانی نیست و تنها در صورت یافتن نتایج غیرطبیعی در آزمایشات کبدی که به دلایل دیگر انجام می‌شود، پزشک امکان پذیر به ابراز بیماری کبد چرب مشکوک شود و آزمایشات فرد دیگر چون سونوگرافی کبد را برای تشخیص دقیق بیماری نظر کند.

او گفت: از نشانه‌های شایع کبد چرب می‌توان به خستگی شدید، ضعف و بی‌حالی، افت وزن و افت اشتها، حالت تهوع و استفراغ، حس درد و سنگینی در سمت راست بالای شکم یا در مرکز شکم، ریزش مو و خشکی و افت شفافیت و شادابی پوست اشاره کرد؛ اما اگر نارسایی کبد پیشرفت کرده و سیروز یا التهاب شدید کبدی رخ دهد، علائمی چون زردی چشم و پوست، آب آوردن شکم و بزرگ شدن طحال (تورم شکمی)، حس خارش دائمی در بدن، خستگی مداوم، اضافه وزن، بالا رفتن چربی و غلظت خون، فراموش کاری و گیجی، ابتلاء به سیروز، سرطان کبد و انواع هپاتیت را دارد.

تشخیص کبد چرب

متخصص طب ایرانی تصریح کرد: تشخیص کبد چرب یک رویکرد چند جانبه شامل معاینات بالینی، بازدید سابقه پزشکی و خانوادگی بیمار، انواع بازدید‌های آزمایشگاهی (آزمایش خون برای آنالیز آنزیم‌های کبدی)، مطالعات تصویربرداری (همانند سونوگرافی، سی تی اسکن CT scan و ام آر آی MRI) و در موارد گسترش یافتهتر نمونه‎برداری یا بیوپسی کبد (یک روش مثالبرداری از بافت کبد است که برای تشخیص بیماری‌های کبدی منفعت گیری می‌شود.) برای تشخیص شدت بیماری است.

درمان کبد چرب با طب ایرانی

یارقلی اظهار‬ داشت: منفعت گیری از گیاهان دارویی و نسخه‌های طب ایرانی برای درمان طبیعی کبد چرب زیاد‌اند که می‌توان از آنها برای پاکسازی کبد و درمان کبد چرب تحت ‏نظر پزشک متخصص طب ایرانی منفعت گیری کرد؛ اما مهم‌تر از مصرف داروها، مراعات اصول نگه داری سلامتی و اصلاح سبک زندگی است که همیشه در خط اول درمان بیماری‌ها در طب‬ ایرانی بوده‌اند.

او همین طور گفت: از با اهمیت ترین تدبیرها و گیاهان دارویی برای درمان کبد چرب در طب ایرانی می‌توان به مواردی اعم از ورزش منظم روزانه، آنچنان که ضربان قلب بالا رود و رنگ چهره گلگون شود، اصلاح مزاج و پاکسازی بدن و کبد از اخلاط زائد، ترک سیگار، قلیان، مواد مخدر و مشروبات الکلی، مصرف زنجبیل، زردچوبه، ریشه گیاه بابا آدم، چای سبز، گیاه خار مریم، اکیناسه (سر خار گل)، کاسنی، زعفران، سرکه انگبین، انواع سکنجبین‌ها، ماءالجبن، ترشی کبر همراه با غذا، عرق خارشتر، عرق بید، عرق کاسنی و شاه تره، شربت خاکشیر و سکنجبین، آب سیب، آب کرفس، آب انار و آب لبو، نوشیدن دمنوش‌هایی همانند چای ترش، خرفه، میوه نسترن، عناب و سماق، منفعت گیری از سبزیجات و میوه‌هایی همچون کاهو، کلم بروکلی، آووکادو، سیب، انار، انگور و انواع توت‌ها نیز برای درمان کبد چرب زیاد مفیدند و خوردن غذاهایی همانند نخود آب پخته شده با (نخود آبگوشتی، ادویه‌های گرم همچون زعفران، زردچوبه و دارچین، شوید، مقدار مقداری برنج و آب گوشت‌هایی چون گوشت گوسفند، بلدرچین و مرغ محلی)، خورشت به آلو، خورشت کدو، خورشت لوبیا سبز، خورشت بامیه، سوپ‌ها و آش‌های پرسبزی و کم‌حبوبات حاوی جو و چاشنی‌های ترش همانند رب انار، آب نارنج، سماق و آلو نیز زیاد سودمند می باشند؛ اشاره کرد.

این متخصص طب ایرانی اذعان کرد: بهترین درمان کبد چرب در طب ایرانی، مراعات اصول شش‌گانه سلامتی شامل دقت به خوردن و آشامیدن، خواب و بیداری، ورزش و تحرک بدنی منظم، هوای سالم، راه‌های دفع مواد زائد از بدن همانند نداشتن یبوست مزاج و دقت به حالات روحی و روانی است، که همه جنبه‌های زندگی سالم را دربرگرفته و با اهمیت ترین و بهترین راه درمان کبد چرب در طب سنتی ایران می باشند.

یارقلی پیشنهاد کرد: برای تأثیر بهتر داروهای گیاهی در درمان بیماری کبد چرب، آنها را صبح ناشتا و با دقت به مزاجتان مصرف کنید و حتماً در رابطه مقدار و نحوه منفعت گیری از آنها با پزشک متخصص طب ایرانی مشورت نمائید.

عوامل تشکیل کبد چرب

وی نقل کرد: به‌طورکلی عادات نادرست غذایی، عدم تحرک و سبک زندگی غلط می‌توانند در ابراز این بیماری نقش عمده‌ای داشته باشند. ازجمله عوامل تشکیل کننده کبد چرب می‌توان به مواردی اعم از مصرف مشروبات الکلی، ژنتیک و سابقه خانوادگی، مصرف زیاد از حد قندهای مصنوعی و کربوهیدرات‌های فرآوری شده، مصرف چربی‌های ناسالم همانند روغن نباتی، خوردن غذاهای چرب، فست‌فودها، غذاهای کنسروی، گوشت‌های فرآوری شده، انواع سس‌ها و تنقلات چرب و شور، افت مصرف سبزی، غلات کامل و فیبر در رژیم روزانه، استرس و اضطراب مداوم، اضافه ‎وزن و چاقی یا افت وزن سریع ناشی از رژیم‌های غیراصولی و سنگین، ورزش نکردن به طور منظم و روزانه، مصرف زیاد ترشی، ماست، دوغ، خوراکی‌ها با طبع سرد و نوشیدنی‌های سرد و یخ (به‌اختصاصی همراه با غذا)، خوردن غذاهای غلیظ و خمیری همانند کله ‎پاچه، ماکارونی، سالادالویه و لازانیا، اختلالات خواب (شامل شب بیداری، خوابیدن در طول روز و آپنه انسدادی خواب)، اختلال در میکروبیوم روده، مصرف بی‌رویه برخی داروها همانند استامینوفن، آسپرین و آنتی‌بیوتیک‌ها، مقاومت به انسولین و در آخر ابتلاء به برخی بیماری‌های عرصه‌ای همانند دیابت، چربی خون، کم‏کاری تیروئید، سندرم تخمدان پلی کیستیک، IBS، سندرم متابولیک اشاره کرد.

راه‌های پیشگیری از کبد چرب

یارقلی خاطر نشان کرد: با اهمیت ترین عمل برای پیشگیری از ابتلاء به کبد چرب تحول در سبک زندگی است. ورزش منظم روزانه، کنترل وزن و افت چربی‌های احشایی، پیروی از رژیم غذایی سالم حاوی میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و چربی‌های سالم، پرهیز از مصرف قندهای ساده و کربوهیدرات‌های فرآوری شده، عدم مصرف الکل، کنترل بیماری‌های عرصه‌ای همانند دیابت، چربی خون و مقاومت به انسولین همه انها در پیشگیری از ابتلاء به کبد چرب الزامی می باشند.