>> تولید سالانه ۵۸۰ هزار لیتر پلاسما در ایران؛ فاصله تا خودکفایی چقدر است

>> تولید سالانه ۵۸۰ هزار لیتر پلاسما در ایران؛ فاصله تا خودکفایی چقدر است؟ >> دهمین همایش حکمرانی صنعت تشکیل و پالایش پلاسما در ایران با حضور حسن ابوالقاسمی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی بقیهالله (عج)، مصطفی قانعی، دبیر ستاد زیستفناوری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری، و محمدرضا عابدی، رئیس اداره بیولوژیک سازمان غذا و دارو، در تاشکن برگزار شد.

روند رشد اهدای خون و پلاسما در ایران ابوالقاسمی در این همایش به تاریخچه اهدای خون و جمعآوری پلاسما در کشور اشاره کرد و اظهار داشت شاخص انتقال خون در سالهای اخیر ۲۰ درصد افزایش آشکاری داشته است که رویداد مثبتی در سازمان انتقال خون محسوب میشود. او تأکید کرد که امروزه اهدای خون بهصورت داوطلبانه، معنوی و غیرمادی انجام میشود، در حالی که در دهه ۱۳۴۰ معتادان خون میفروختند.

پلاسما در سال است و امیدواریم به خودکفایی برسیم.

وی یادآوری کرد که ایران از سال ۱۳۸۴ از پلاسما داخلی بهرهبرداری میکند، در حالی که بسیاری از کشورهای منطقه قادر به استفاده از پلاسما خود نیستند. در حال حاضر داروی فاکتور ۹ نیز با استخراج از پلاسماهای داخلی تولید میشود.

چالشهای خصوصیسازی و جمعآوری پلاسما ابوالقاسمی بر ضرورت خصوصیسازی صنعت پلاسما تأکید کرد و گفت نباید اختیار جمعآوری پلاسما تنها در دست بخش دولتی و سازمان انتقال خون بماند، چرا که تجربه قبلی ناموفق بوده است.

ری را دچار مشکل میکند.

وی از دولت خواست از این صنعت حمایت کند، زیرا پالایش پلاسما هزینهبر و دیربازده است و بخش خصوصی بهتنهایی نمیتواند برایمدت طولانی سرمایهگذاری کند.

استانداردهای سختگیرانه دریافت پلاسما محمدرضا عابدی، رئیس اداره بیولوژیک سازمان غذا و دارو، در مورد ضوابط و استانداردهای دریافت پلاسما بیان داشت استانداردها و مقررات تولید پلاسما، فرآیند تولید داروهای مشتقشده و پروتئینهای درمانی، مستقیماً به انتقال پلاسما از یک انسان به انسان دیگر مرتبط است.

یک شرایط دستگاهها و کیتها، اعتبارسازی راهحلها و دستگاهها بررسی کیفیت پلاسما و غربالگری بیماریهای عفونی آموزشهای بعد از اهدا و نگهداری محرمانه اطلاعات تعداد مجاز اهدای پلاسما در سال عابدی اضافه کرد هر اهداکنندهای باید بهصورت مستمر سالانه ۳۰ تا ۳۶ بار پایش شده و پلاسما اهدا کند، زیرا بیزیستی پلاسما اهمیت بسیار زیادی دارد.

رعایت این پروتکلها تضمینکننده سلامت اهداکننده و کیفیت پلاسما جمعآوری شده است. >> عبادی در خصوص نکات قابل دقت در روال تشکیل پلاسما او گفت پذیرفتن اهدا، انتخاب اهدا کننده، مراقبتهای اپیدمیولوژیک، شرایط دستگاهها و کیتها، معتبر سازی راه حلها و دستگاهها، برسی کیفیت پلاسما، غربالگری بیماریهای عفونی، آموزشهای بعد از اهدا، نگه داری محرمانگی و… از جمله مواردی است که در روال تشکیل پلاسما باید به آن دقت کرد.

وی در خصوص تعداد دفعات اهدا پلاسما مجاز او گفت هر فردی که اهداکننده است باید بهصورت مستمر سالانه ۳۰ الی ۳۶ بار پایش شده و پلاسما اهدا کند؛ چون بیزیان بودن پلاسما زیاد اهمیت دارد. رئیس اداره بیولوژیک سازمان غذا و دارو تأکید کرد که رعایت این استانداردهای سختگیرانه، تضمینکننده سلامت اهداکنندگان و کیفیت بالا در فرآیند جداسازی و پالایش پلاسما است.

او افزود سازمان غذا و دارو بهعنوان مرجع نظارتی، بر اجرای دقیق این پروتکلها در تمام مراکز جمعآوری پلاسما در سراسر کشور نظارت کامل دارد. در بخش دیگری از سخنان خود، عابدی به اهمیت ردیابیپذیری در زنجیره تأمین پلاسما اشاره کرد و گفت از لحظه ورود اهداکننده تا تولید نهایی داروهای مشتقشده از پلاسما، تمام مراحل باید بهصورت کامل ثبت و قابل پیگیری باشد.

این موضوع نه تنها از نظر ایمنی حیاتی است، بلکه برای صادرات محتمل داروهای بیوتکنولوژیک نیز پیشنیاز اساسی محسوب میشود.

مصطفی قانعی، دبیر ستاد زیستفناوری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری، نیز در این همایش با تمرکز بر جنبههای فناوریای و اقتصادی صنعت پلاسما، بیان داشت پلاسما بهعنوان مواد اولیه استراتژیک برای تولید داروهای حیاتی نظیر آلبومین، ایمونوگلوبولین و فاکتورهای یخزنی، جایگاه ویژهای در اقتصاد سلامت کشور دارد. کاهش وابستگی به واردات این فرآوردهها، مستقیماً بر امنیت دارویی و تعادل تجاری تأثیر میگذارد.

قانعی ادامه داد دانشبنیانهای فعال در حوزه بیوتکنولوژی و فرآوردههای خونی، پتانسیل بالا برای ارزشافزوده کردن پلاسما داخلی دارند. با حمایتهای مالی، تسهیلات بانکی و ایجاد بسترهای رگولاتوری مناسب، میتوان ظرفیت تولید داخلی را به سقف خودکفایی یعنی یک میلیون و ۲۰۰ هزار لیتر در سال رساند. این هدف نیازمند همافزایی سازمان انتقال خون، وزارت بهداشت، سازمان غذا و دارو و بخش خصوصی است.

وی همچنین به چالشهای مالیاتی و تعرفهای اشاره کرد و اظهار داشت تعرفههای فعلی پالایش پلاسما و خرید پلاسما خام از اهداکنندگان، با واقعیتهای اقتصادی و تورم فعلی همسو نیست. بازنگری در تعرفهها و ایجاد مکانیزمهای حمایتی برای واحدهای پالایش، میتواند انگیزه بخش خصوصی برای سرمایهگذاری در این صنعت را تقویت کند.

حسن ابوالقاسمی در جمعبندی همایش، با تأکید بر لزوم تدوین یک سند استراتژیک ملی برای صنعت پلاسما، گفت ما نیاز به یک نقشه راه ۱۰ ساله داریم که اهداف کمی و کیفی، مسئولیتهای هر ارگان، شاخصهای نظارتی و مکانیزمهای حمایتی را بهصورت شفاف تعریف کند. این سند باید با توافق تمام ذینفعان و تصویب در شورای عالی بهداشت یا مجمع تشخیص مصلحت نظام، الزامالاجرا گردد.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی بقیهالله (عج) در پایان خاطرنشان کرد خودکفایی در پلاسما تنها یک شعار نیست، بلکه یک ضرورت امنیتی و سلامتی است. با توجه به ظرفیت داوطلبانه مردم ایران و پیشرفتهای تکنولوژیک در فرآیندهای آفرز و پالایش، رسیدن به هدف یک میلیون و ۲۰۰ هزار لیتر در افق برنامههای توسعه، کاملاً محققپذیر است؛ به شرطی که اراده سیاسی، مدیریت یکپارچه و حمایت مالی مستمر فراهم آید.

دهمین همایش حکمرانی صنعت تشکیل و پالایش پلاسما با تدوین بیانیهای خاتمه یافت که در آن بر موارد زیر تأکید شده است ضرورت خصوصیسازی تدریجی و هوشمندانه جمعآوری پلاسما، بازنگری فوری در تعرفهها، حمایت از واحدهای پالایش داخلی، تقویت زیرساختهای ردیابیپذیری و کیفیت، و تدوین سند استراتژیک ملی پلاسما با رویکرد خودکفایی.