راه‌اندازی بازار مبادله ارز باعث کاهش سوداگری و افزایش صادرات می‌شود
به گزارش تاشکن، با وجود افزایش سی درصدی قیمت ماشین‌های تولید داخل که کارشناسان و مصرف‌کنندگان آن را با وجود کیفیت پایین، افزایشی غیر‌منطقی می‌دانند، اگر بازار در انحصار این دو خودروساز نبوده بود، قطعا این افزایش قیمت اعمال نمی‌شد. اما قطعه‌سازان و خودروساز‌ها با آمار و ارقام منطقی نشان دادند که این افزایش هیچ منفعتی برای آن‌ها تشکیل نمی‌دهد و در واقع این پول به جیب تأمین‌کنندگان مواد اولیه که اکثر آن‌ها ایرانی هستند، می‌رود.
مهرداد آلان، عضو هیئت رئیسه انجمن قطعه‌سازان همگن، در گفتگو با خبرنگار اقتصادی برنا گفت هنگامی که قیمت قطعه ایرانی را با قطعه چینی مقایسه می‌کنند، باید شرایط تولید و حمایت‌ها و سوبسید‌هایی که دولت چین به قطعه‌سازان خود می‌دهد را نیز مقایسه کنند، زیرا همین سیاست‌ها باعث شده که به طور مثال واحدی که ده می‌لیون کوئل تولید می‌کند، به راحتی می‌تواند بیست درصد زیر قیمت هر تولیدکننده‌ای در جهان که تیراژ کمتری دارد، قیمت کند.
او افزود دولت چین روی مواد اولیه به تولیدکننده سوبسید می‌دهد، اما در اینجا ما فولاد، مس، آلمینیوم و مواد پتروشیمی را به قیمت فوب خلیج فارس می‌گیریم، یعنی همان قیمتی که رقبای چینی می‌گیرند. در این میان همه مزایا و برتری‌های ما که مهم‌ترین آن ارز دولتی است، از بین می‌رود. هرچند تخصیص ارز هم برای خود داستان مفصلی دارد؛ به طور مثال در چهار ماه اول سال به هیچ واحد قطعه‌سازی ارز تخصیص داده نشد. تفاوت ارز سامانه نیما و بازار آزاد عملا باعث شده که سوداگری رونق آشکار کند و واردات هر کالایی حتی کالایی که ما تولیدکننده قدیمی آن هستیم، توجیح اقتصادی آشکار کند.
آلان با اشاره به اقدامات خوب در خصوص حمایت از قطعه‌سازان در روز‌های تازه از سوی وزارت صمت، گفت قول پرداخت مطالبات از سوی خودروساز‌ها در روز‌های آینده و الزام آن‌ها به تأمین قطعات از داخل سرزمین، اتفاق‌های خوبی هستند، اما نکته مهمی که یک‌بار برای همیشه باید حل شود، نحوه محاسبه و تخصیص مواد اولیه تولید داخل است. اگر قرار است شرایط جاری ادامه یابد و از بورس کالا ما مواد اولیه را تهیه کنیم، بعد دولت از قیمت‌گذاری کالای نهایی (ماشین) خارج شود و بگذارد همانند خرید مواد اولیه که در بورس به طور رقابتی است، ماشین نیز در بازار به طور رقابتی ارائه شود.
آلان با استقبال از راه‌اندازی سامانه مبادله ارز گفت سرکوب قیمت ارز و ارز چند‌نرخی باعث شده بود که صادرات هیچ توجیحی نداشته باشد و عملا علت دردسر برای صادرکننده شود. تحویل ارز در سامانه نیما با ضمانت‌های تشکیل شده مالیاتی و دیگر موارد باعث شده بود که هر صادرکننده فقط چند نفر را برای انجام این امور استخدام کند تا یک دفعه ممنوع‌الخروج نشود یا حساب‌های بانکی‌اش بسته نشود. اکنون با راه‌اندازی این سامانه و تعطیل شدن دیگر سامانه‌ها، تکلیف همه آشکار است و صادرکننده ناچار نیست ارز خود را به قیمت دستوری به فروش برساند. دامنه مثبت و منفی پنج درصدی که برای این سامانه گذاشته‌اند، باعث خواهد شد که قیمت ارز سامانه با ارز آزاد به حداقل برسد.
او گفت تعداد بسیاری از صنایع ما در آستانه تعطیلی بودند، اما با راه‌اندازی این بازار و جمع شدن سامانه‌ها، پیش‌بینی من این است که شاهد جهش در صادرات و افت سوداگری خواهیم بود.