پخش مستند مایکا از شبکه مستند سیما؛ نعمت‌الله‌ی روایت جنگ بوسنی و حضور ایرانی‌ها را بازگو می‌کند
این مستند زندگی مادر فریده، پیرزن ۸۵ سالهای را روایت می‌کند که در جنگ بوسنی به دلیل همکاری با داوطلبان ایرانی، مادر ایرانی‌ها خوانده می‌شد. اکنون پس از سی سال، یک مستندساز ایرانی موفق شده فیلمی از او بسازد.
نعمت‌الله‌ی درباره تمرکز خود بر جنگ بوسنی گفت اگرچه سال‌ها از این جنگ می‌گذرد، اما روایتی منسجم و دقیق از آن در دست نیست. در حالی که داده‌ها و مستند‌های زیادی در ایران و جهان وجود دارد، بسیاری از وقوع آن بی‌خبرند. بخش مهمی از تاریخ بوسنی با انقلاب اسلامی گره خورده است، چرا که جوانان ایرانی پس از دفاع مقدس، به بوسنی رفتند تا در کنار مسلمانان بومی بمانند.
او افزود این جوانان صدای مظلومیت بوسنی‌ها شدند و خود بوسنی‌ها می‌گویند که بدون حضور ایرانی‌ها، سرنوشت جنگ متفاوت می‌بود. در حالی که کشور‌های اروپایی، آمریکا و سازمان ملل مقصر بودند، مسلمانان بومی اروپا کم‌ترین حمایت را داشتند. نوع حمایت جمهوری اسلامی و جوانان ایرانی منحصر به فرد است و باید روایت شود؛ روایتی که الهام‌بخش است و مستندسازانی را می‌طلبد بر آن تمرکز کنند. خوشحالم که در این سال‌ها کسانی به این موضوع پرداخته‌اند.
در پاسخ به اینکه کدام جنبه از زندگی مادر فریده جذاب‌تر است، گفت جنگ بوسنی پر از روایتی است که جنگ و زندگی در هم تنیده‌اند. مایکا بهانه‌ای است تا از نزدیک، یک زن بوسنیایی مسلمان را روایت کنیم و رویداد‌های جنگ را از منظر او نشان دهیم. یک عکس دراماتیک در فیلم وجود دارد که بهانه خوبی برای بیان حضور ایرانی‌ها در جنگ بوسنی می‌شود.
مادر فریده برای من شخصیت جذابی بود؛ در میان دود و آتش جنگ، نقشی موثر ایفا کرده و با ایرانی‌ها رابطه خوبی داشت. از طریق خاطرات این پیرزن ۸۵ ساله، می‌توانستم به بخش مهمی از وقایع جنگ بوسنی دست یابم و آن را روایت کنم.
نعمت‌الله‌ی از تدوین یک سری مستند جدید با همین موضوع خبر داد در حال حاضر در حال پژوهش و پیش‌تولید سری مستندی هستیم که روایتی منسجم از تاریخ بوسنی و هرزگوین، استقلال، فروپاشی یوگوسلاوی، سالهای جنگ، ورود ایران و ماهیت حمایت‌ها را پوشش دهد.
وی درباره آشنایی با مرحوم نادر طالب‌زاده گفت مستند خنجر و شقایق باعث شد حس کنم می‌توانم مستندساز شوم. مانند بسیاری از مستندسازان، من هم از آثار ایشان الهام گرفتم. با دیدن خنجر و شقایق بیش‌ترین ارتباط را با موضوع جنگ بوسنی برقرار کردم. تنها دو یا سه جلسه با ایشان داشتم، از جمله یک مصاحبه مفصل در ماه‌های آخر حیات‌شان که ان‌شاءالله در سری مستند جدید به کار می‌رود.
او خاطرنشان کرد پیش از سفر به بوسنی، یک‌دو بار با ایشان گفتگو کردم و چندین تماس تصویری داشتیم تا مکان‌های خنجر و شقایق را شناسایی کنیم. یادآوری آن صحنه‌ها برای ایشان بسیار دلنشین بود. ایشان اصرار داشت که موضوع بوسنی بسیار مهم است و باید این مسیر را ادامه دهم. کاش ایشان زنده بودند تا بیش‌تر از محضرشان بهره‌مند می‌شدم.
در مورد فرآیند ساخت مایکا گفت بیش از یک سال روی این مستند کار کردیم. بخش مصاحبه با مادر فریده در یک سفر فیلمبرداری شد، اما برای بخش مربوط به شناسایی افراد یک عکس، باید به کوزوو می‌رفتیم. بنابراین، مصاحبه‌های اولیه زمستان ۱۴۰۰ و تکمیلی‌ها تابستان ۱۴۰۱ انجام گرفت.
تیم سازنده مستند شامل کارگردان، پژوهشگر و تهیه‌کننده محمد‌هادی نعمت‌الله‌ی، تصویربردار احمد خلیل‌اول، صدابردار حمید خلیل‌اول، راوی زهرا جاودان، دستیار عکس علی جاودان، تدوینگر محمد‌هادی نعمت‌الله‌ی، مدیر تولید مهدی سعیدی، نگارنده متن حامد قدیری و آهنگساز هدایت احمدزاده است. این فیلم محصول مشترک موسسه گفتن و مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی است.
مستند مایکا امشب ساعت ۲۱ از شبکه مستند سیما پخش می‌شود و بازپخش‌های آن فردا ساعت ۹ صبح و ۲۴ ساعت انجام خواهد شد.