نگاهی به سریال‌ها و برنامه‌های تلویزیون در هفته‌ دفاع‌مقدس

هفته دفاع مقدس آغاز شد اما سریال جدیدی درباره جنگ روی آنتن نیامد

به گزارش تاشکن، تلویزیون در سال‌های اخیر به سراغ ساخت آثار در مورد شخصیت‌ها و تاریخ معاصر و تاریخ اسلام رفته است. تولید آثار فاخر جدی گرفته شده است به طوری که چرخه ساخت سریال سلمان فارسی در روز‌هایی که همه از توقف و چالش برای ساخت آن می‌گفتند، شدت یافت و به تعبیر تهیه‌کننده‌اش قرار است در سال آینده به پایان فصل ایران باستان برسد.

تا این لحظه از سریال موسی(ع) خبر جدی به گوش نرسیده است جز چند شایعه و گمانه‌زنی. اما از قرارگاه سری نصرت و سریالی درباره شهید علی هاشمی، خبری شنیده شده که به سرعت رسانه‌ای شد.

سازمان سینمایی سوره نیز مدتی است سریال قرارگاه سری نصرت را به نویسندگی مهدی سجاده‌چی و کارگردانی مهدی جعفری کلید زده که قرار است از تلویزیون پخش شود. این اثر به قرارگاه سری نصرت و شهید علی هاشمی فرمانده آن می‌پردازد که نقش مهمی در عملیات خیبر ایفا کرد.

به طور موازی، قرارگاه سری به کارگردانی دانش اقباشاوی و تهیه‌کنندگی جلیل شعبانی که با نام اسفند نیز شناخته می‌شود، فیلمی دیگر با همین موضوع است که با شراکت بنیاد سینمایی فارابی و سازمان هنری ـ رسانه‌ای اوج به پایان پیش‌تولید رسیده و سپس برای ارسال به چهل و سومین جشنواره فیلم فجر آماده می‌شود.

تلویزیون همچنین ساخت سریالی درباره رشادت‌های شهید نادر مهدوی، فرمانده ناوگروه دریایی ذوالفقار را در دستور کار دارد که تا کنون به مرحله تشکیل نرسیده و فهرست عوامل مهم آن معارفه نشده است.

از سوی دیگر، پس از به سرانجام نرسیدن صیاد شیرازی در تلویزیون، اکنون خبر‌ها حاکی از ساخت یک نسخه سینمایی درباره این قهرمان دفاع مقدس است. فیلمی با نام اولیه صیاد درباره شهید علی صیاد شیرازی از فرماند‌هان شاخص ارتش، در سکوت خبری ساخته شده و احتمالا قرار است به چهل و سومین جشنواره فیلم فجر برسد. این فیلم به رشادت‌های شهید صیاد در آغاز انقلاب و دفاع مقدس و به ویژه عملیات فتح‌المبین می‌پردازد و جواد افشار آن را کارگردانی کرده است.

فیلم مؤمن هادی مقدم‌دوست از سال قبل خبر‌ها رسیده بود اما به جشنواره فیلم فجر نرسید. این اثر درباره شهید حسین همدانی فرمانده لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله (ص) است.

علاوه بر دو فیلم مجنون درباره شهید مهدی زین‌الدین فرمانده لشکر ۱۷ علی ابن ابی‌طالب (ع) و احمد درباره شهید احمد کاظمی فرمانده نیروی هوایی سپاه پاسداران که در چهل و دومین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمدند اما تا کنون به اکران عمومی درنیامده‌اند، قهرمان جندی شاپور به کارگردانی مهدی صاحبی درباره شهید مجید بقایی فرمانده قرارگاه کربلا نیز از آثار تولید شده سینمایی محسوب می‌شود که تاکنون نمایش عمومی را تجربه نکرده است.

در میان سریال‌های دیگر که درباره آن‌ها گمانه‌زنی می‌شود، مجموعه‌ای با نام سرباز کوچک امام وجود دارد که محمدباقر مفیدی‌کیا نوشته و به احتمال زیاد خود او کارگردانی خواهد کرد. منبع اقتباس این اثر، کتابی به همین نام شامل خاطرات خودنوشت مهدی طحانیان، یکی از جوان‌ترین رزمندگان دفاع مقدس است.

سریال دیگری که خبر‌های آن در سطح تست گریم رسانه‌ای شد، نقطه رهایی درباره شهید ابراهیم هادی است.

اما در میان همه این خبر‌ها و گمانه‌ها، یک مسئله بسیار مهم است که دقت به ساخت سریال‌هایی درباره قهرمانان جنگ برای مدیران صداوسیما و سینما به یک دغدغه تبدیل شده، اما چند پرتره‌ای که در سال‌های اخیر ساخته شده، فارغ از موقعیت مهدی هادی حجازی‌فر، جزو پرتماشاگر‌ترین آثار در سینمای ایران بوده و نسخه سریالی آن نیز مورد استقبال در تلویزیون قرار گرفت.

در عین حال مجنون، احمد و آسمان غرب نتوانستند مخاطبان را در سینما جذب کنند و سریال فراری با نام قبلی هادی هم موفق نشد در تلویزیون به پیروزی قابل توجه‌ی دست یابد.

احتمالا مسئله مهم، عدم وجود یک سریال یا فیلم اثرگذار و دلنشین درباره دفاع مقدس در روز‌هاست که برخی در آن سوی مرز‌ها مستند‌هایی را برنامه‌ریزی می‌کنند تا نسل تازه را از حقایق و حقیقت‌های جنگ دور کنند. آن‌ها حماسه‌ها و ایثارگری‌ها را پنهان می‌کنند و فریاد می‌زنند جنگ، جنگ تا دفاع مقدس به درستی تبیین نشود. دهه ۸۰ و ۹۰ باهوش‌تر و کنجکاو‌تر از نسل‌های قبل هستند و نیاز به خوراک‌های مهم‌تر و فاخر‌تر در حوزه حقیقت‌های تاریخ ما، به ویژه در مقطع جنگ تحمیلی دارند.

یقینا تانک‌خور‌ها که روز‌های پس‌تولید را می‌گذراند، گمانه‌زنی‌هایی شده تا به ایام هفته دفاع مقدس برسد، اما پخش سریال غریبه در شبکه سه و طوبی در شبکه یک ادامه دارد. هرچند طوبی سعید سلطانی هم گوشه‌هایی از آن روز‌ها را یادآور می‌شود، اما نیازمند کار‌های مهم‌تر و مستند‌گونه‌تری هستیم.

تا کنون در میان آثار سطحی خارج‌نشینان، کنایه‌هایی شنیده می‌شود که شائبه‌هایی را برای نسل تازه تشکیل می‌دهد. با حماسه‌خوان و برنامه‌هایی که این روز‌ها روی آنتن تلویزیون است، نمی‌توان همه این حقایق را پاسخ داد. در حالی‌که همیشه بهترین و گویا‌ترین اتفاق فرهنگی و هنری، اثر نمایشی است.

نسل تازه امروز از بزرگمردی‌ها، شجاعت‌ها و اتفاقات ناب اخلاقی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی جنگ تحمیلی آگاه‌ی ندارد، چون فقط یک‌سری توپ و تانک را ضمیمه یک پرداخت هنری کرده‌ایم و نامش را گذاشته‌ایم یک سریال یا فیلم تلویزیونی حوزه دفاع مقدس؛ اکنون هرچه آتش‌افروزی‌هایش بیش‌تر شود، شوق‌انگیز‌تر به نظر می‌رسد.

اما واقعا مقصد ما در هشت سال جنگ با بعثی‌ها، قوت‌طلبی بوده یا یک دفاع همراه با ادبیات مقدسی؟

رسانه ملی ماموریت دارد مرز بین این دو را برای نسل جدیدی که با شائبه‌افکنی رسانه‌های معاند و گستردگی فضای مجازی هزاران ابهام بی‌جواب برایش بوجود آمده است، مشخص کند اصلا چرا جنگیدیم و چرا هشت سال جنگ ادامه یافت و اصلا چرا آنقدر به این دفاع بها می‌دهیم و می‌گوییم دفاع ما مقدس بوده است؟

یقینا فیلمسازان گرانسنگی همچون مرحوم رسول ملاقلی‌پور و ابراهیم حاتمی‌کیا کار‌های هنری فوق‌العاده‌ای را به یادگار گذاشته‌اند، اما تلویزیون همچون مناسبت‌های دیگر برای هفته دفاع مقدس امسال هم مجددا ترجیح داده کار‌های قبل را تکرار کند.

دفاع مقدس هزاران درس و آموزه ناب در درون خود نهفته است که منفعت‌گیری فرهنگی و هنری از این دریای بی‌کران معرفت، تأثیرات شگرفی در پرورش، آموزش و اصلاح سبک زندگی جامعه دارد.

جامعه و مسئولان ما امروز به یک تلنگر جدی نیاز دارند که چه چیز‌هایی برایمان مقصد و دغدغه بوده و امروز چه نوع سبک زندگی و تربیتی خانواده، جامعه و به ویژه جوانان را دچار خودش کرده است.

صداوسیما می‌تواند با ساخت برنامه‌ها و فیلم‌های ماندگار و فاخر در حوزه دفاع مقدس، گوشه‌ای از معرفت نهفته روز‌های جنگ تحمیلی را به تصویر بکشد. در واقع باید این اتفاق بیفتد که دفاع مقدس در قاب سیما و روی پرده سینما مهجور نباشد.

مهم‌تر از آن، به هشدار جدی مقام معظم رهبری که هر ساله در فرمایشاتشان به نوعی به آن می‌پردازند، مورد دقت قرار بگیرد تحریف دفاع مقدس جدی است، حتما کنار نگارش خاطرات و وصیت‌نامه‌های شهدا، جای ساخت مستند‌های واقعی، فیلم‌های سینمایی و تلویزیونی خالی است.