باقری لنکرانی: وزارت بهداشت باید با اجرای سیاست‌های کلی سلامت از زمان تاریخی بهره‌برداری کند
کامران باقری لنکرانی، وزیر پیشین بهداشت، در یک برنامه تلویزیونی بر ضرورت اجرای سیاست‌های کلی سلامت و اسناد بالادستی در وزارت بهداشت دولت چهاردهم تأکید کرد. وی در مورد دکتر ظفرقندی اظهار داشت که برادر ارزش‌مندی است که منافع مردم و انقلاب اسلامی را مهم نشان داده و امیدوار است خدا به وی پشتیبانی کند، اما بر پایه قانون اساسی وزیر مسئولیت اداره وزارتخانه را دارد و باید با اقتدار کامل عمل نماید.
فراهم سلامت نیازمند همکاری‌های بین بخشی است
لنکرانی خاطرنشان کرد که وزارت بهداشت باید با برنامه‌ها و اسناد بالادستی هماهنگ باشد و نمی‌توان مسئولیت وزیر را بر دوش فرد دیگری گذاشت، چرا که بر پایه قانون اساسی وزیر پاسخگوی کارکرد وزارتخانه است. وی افزود که فراهم آوردن سلامت نیازمند همکاری‌های بین بخشی است، زیرا تمام تصمیمات اثرگذار بر سلامت در حوزه اختیارات وزارت بهداشت نیست، بلکه این وزارتخانه متولی سلامت است و باید مطالبه‌گر سلامت باشد.
نگرانی از حالت وزارت بهداشت
وزیر پیشین بهداشت با ابراز نگرانی از حالت درون وزارت بهداشت گفت که این وزارتخانه اگرچه به حمایت نیاز دارد، اما باید بتواند پذیرای حمایت باشد و برنامه‌هایی برای تبدیل حمایت به خدمت داشته باشد. وی به تجربیات دهه ۹۰ اشاره کرد که حمایت‌های مالی بدون دروازه‌بان و نظارت کافی باعث ایجاد تقاضای القایی، افزایش هزینه‌ها و فرسودگی شغلی کارکنان شده بود.
نظام سلامت یک منظومه است
عضو فرهنگستان علوم پزشکی ایران بر نگاه منظومه‌ای و سیستماتیک در نظام سلامت تأکید کرد و گفت که اگر مداخلات مقطعی و تلسکوپی انجام شود، نتیجه معکوس حاصل می‌شود. وی یادآور شد که برای اجرای برنامه‌ها نیاز به دروازه‌بان و نظارت کافی است تا از هدررفت منابع و نیاز‌های القایی جلوگیری شود.
تفاوت‌های فعالیت در نظام سلامت با دیگر نظام‌ها
لنکرانی به تفاوت دیدگاه‌ها در نظام سلامت اشاره کرد و گفت که برخی در انتخابات به دکتر پزشکیان رأی داده‌اند اما دغدغه بخش خصوصی دارند، در حالی که دیگران می‌خواهند سلامت عامه و پزشکی خانواده اجرا شود. وی نگرانی خود را از اینکه تفاوت دیدگاه‌ها مانع اجرای سیاست‌های رئیس جمهور شود، بیان کرد و تصریح کرد که ۱۴ بند سیاست‌های کلی سلامت کاملا روشن است و تحول دادن ادعا شده به آن‌ها برای او بسیار تلخ است.
نظارت‌های مجمع تشخیص باید به زمان باشد
وی با اشاره به اصرار سیاست‌های کلی بر مبنای ژنریک بودن سیاست‌های دارویی، گفت که دیگر جای گفت‌وگو در این عرصه وجود ندارد و مجمع تشخیص مصلحت نظام باید مراقبت کند که قوانین مطابق با سیاست‌های کلی باشند و نظارت‌های آن به‌هنگام باشد، نه پس از یک سال.
تا قبل از سال ۹۳ نقشه راه برای نظام سلامت وجود نداشت
استاد دانشگاه علوم پزشکی شیراز بیان کرد که تا قبل از ابلاغ سیاست‌های کلی سلامت در سال ۹۳، عدم وجود نقشه راه مهم‌ترین چالش نظام سلامت بوده است. وی متأسفانه گفت که در طول ۱۰ سال گذشته حرکت وزارت بهداشت بر پایه سیاست‌های کلی نبوده و هر فردی برنامه‌های سلیقه‌ای اجرا کرده است.
قوت چارچوب دارد و مهار شده است
باقری لنکرانی تصریح کرد که وقتی قدرت در اختیار قرار می‌گیرد، چارچوب دارد و مهار شده است و مجاز نیستیم بر پایه سلیقه خود کار کنیم، بلکه باید قانون را اجرا کنیم. وی می‌ثاق خود را اسناد بالادستی، سیاست‌های کلی سلامت و برنامه هفتم پیشرفت دانست و گفت که وحدت نیاز به محور اجرای قانون دارد.
وزارت بهداشت از این زمان تاریخی به خوبی منفعت‌گیری کند
وزیر پیشین بهداشت امیدوار بود که وزارت بهداشت بتواند از زمان تاریخی حضور دکتر پزشکیان، که کارشناس حوزه سلامت و صاحب سابقه قانونگذاری و نظارت است، به خوبی منفعت‌گیری کند. وی هشدار داد که زنگ انشا همه و زنگ حساب آغاز شده است و توقع دارد وزارت بهداشت با چالاکی تمام، در اجرا داخل شود.
تفاوت زیاد بین خواسته‌ها و نیازها
لنکرانی به تفاوت بین خواسته‌ها و نیازها در سیاستگذاری عمومی اشاره کرد و گفت که نمی‌توان به خواسته‌ها بی‌دقت بود، اما اشکال در پاسخ دادن به خواسته‌های لفظی است نه نیاز‌های واقعی. وی مثال زد که مردم خدمات پزشکی ندارند، اما راه حل تنها تأسیس دانشکده پزشکی نیست، بلکه باید پیش‌نیاز‌ها و تأمین نیرو‌ها نیز در نظر گرفته شود.
بیش‌تر راهکار‌های پاسخ به خواسته‌ها کار‌شناسی نیست
وی گفت که بسیاری از راهکار‌های پیشن‌هادی برای پاسخ به خواسته‌ها کار‌شناسی نیستند، مانند تمرکز بر تأسیس بیمارستان به جای پایگاه اورژانس کم‌هزینه. لنکرانی بر هماهنگی معاونت‌های مختلف وزارت بهداشت تأکید کرد و گفت که در دوره‌های قبل تفاوت نظرات معاونت‌ها باعث تلخی شده است.
باید برنامه اجرایی برای همه ۱۴ بند سیاست‌های کلی سلامت داشته باشیم
باقری لنکرانی اظهار داشت که پذیرش اجرای مباحثی مانند پزشکی خانواده و دارو ژنریک کافی نیست، بلکه باید برنامه اجرایی با شناسایی گلوگاه‌ها، فراهم کردن پشتیبانی‌ها و پایش روند پیشرفت داشته باشیم. وی از طمع‌هایی در وزارت بهداشت که بر خلاف سیاست‌های کلی است، ابراز نگرانی کرد.
مثالی از عدم هم‌زبانی برای اجرای یک برنامه
وزیر پیشین بهداشت به تجربه دوران مسئولیت خود اشاره کرد که برای اجرای پزشکی خانواده در شهر‌ها نیاز به همکاری وزارت رفاه بود، اما با وجود جلسات ریاست‌جمهوری، هم‌زبانی محقق نشد و برنامه روی کاغذ ماند.
همراه کردن و تشکیل جذابیت برای ارایه‌دهندگان و گیرندگان خدمات مهم است
عضو فرهنگستان علوم پزشکی ایران بر اهمیت اجرای برنامه‌ها با نقطه آغاز، مراحل و نظارت آشکار تأکید کرد و گفت که ارایه‌دهندگان و گیرندگان خدمات باید برنامه را بپذیرند و برای آن‌ها جذابیت مالی و غیر‌مالی وجود داشته باشد. وی مثال زد که مسیر ارجاع بیمار باید با جلب حمایت هر دو طرف صحیح اجرا شود.
حداکثر زمان خدمت در هر دوره از دولت ۱۴۲۱ روز است
لنکرانی با هشدار به گذرا بودن زمان خدمت (حداکثر ۱۴۲۱ روز) یادآور شد که رهبر معظم انقلاب مثال امیرکبیر و شهید رئیسی را زده‌اند که در زمان کوتاه کار‌های بزرگ انجام دادند. وی گفت که در جلسات شورای معاونین روزشمار داشتند تا از سپری شدن زمان غفلت نکنند و برنامه‌ها با زمان‌بندی و نظارت می‌انه اجرا پیش برود.
وی در پایان بر ضرورت فراهم کردن عرصه توانایی‌اندوزی برای جوانان و متخصصان در رشته‌های مدیریت خدمات بهداشتی و سیاستگذاری سلامت تأکید کرد و گفت که تکرار افراد محدود در پست‌های کلیدی باعث عدم نوآوری می‌شود و باید از افراد تازه و متخصصان بهره‌گیری کرد.