پیری انسان در دو اوج ۴۴ و ۶۰ سالگی تشدید میشود
تحقیقات جدید دانشگاه استنفورد نشان میدهد که فرآیند پیری در انسان بهصورت تدریجی و یکنواخت پیش نمیرود، بلکه در دو دوره عمدهی زندگی بهشدت تسریع مییابد. این مطالعه که در نشریه علمی معتبر منتشر شده، دو نقطه عطف اصلی را در میانگین سن ۴۴ سالگی و آغاز دهه ۶۰ سالگی شناسایی کرده است.
دو مرحله متمایز در تغییرات مولکولی
مایکل اسنایدر، ژنتیکدان ارشد و نویسنده اصلی این پژوهش، توضیح میدهد ما بهصورت آهسته و پیوسته دیرینه نمیشویم، بلکه تغییرات واقعا چشمگیری در این دو بازه سنی رخ میدهد. تیم تحقیقاتی با ردیابی ۱۰۸ داوطلب بالغ در طول چندین سال و تحلیل بیش از ۱۳۵ هزار ویژگی بیولوژیکی — شامل آرانای، پروتئینها، لیپیدها و میکروبیومهای روده، پوست، بینی و دهان — به این نتیجه رسیدهاند که ۸۱ درصد مولکولهای مورد بررسی در یکی یا هر دو این مراحل، تغییرات قابلتوجهی نشان میدهند.
در اوج اول پیری (اواسط دهه ۴۰)، تغییرات متمرکز بر متابولیسم لیپیدها، کافئین و الکل، بیماریهای قلبیعروقی، و کارکرد پوست و عضله است. در اوج دوم (آغاز دهه ۶۰)، متابولیسم کربوهیدرات و کافئین، سیستم ایمنی، کارکرد کلیه، و مجددا سلامت قلبیعروقی، پوست و ماهیچه در اولویت قرار میگیرند.
نه تنها یائسگی، عوامل دیگر نیز موثرند
شیائوتائو شن، متابولومیست و نویسنده اول مقاله، تأکید میکند که اگرچه یائسگی در زنان میتواند در تغییرات اواسط ۴۰ سالگی نقش داشته باشد، اما مردان نیز در همین سن دچار تحولات مولکولی مشابه میشوند. این امر نشان میدهد که عوامل بیولوژیکی گستردهتری — فراتر از هورمونهای جنسی — در فرآیند پیری دخالت دارند. شناسایی این عوامل، اولویت تحقیقات آتی است.

محققان به محدودیتهای مطالعه اشاره کردهاند حجم نمونه نسبتا کوچک و بازه سنی ۲۵ تا ۷۰ سالگی. پژوهشهای گستردهتر در آینده میتواند درک عمیقتری از مکانیزمهای پیری و راهکارهای پیشگیری از بیماریهای مرتبط با سن فراهم آورد.










